"نویر" آینده دروازهبانی را نشان داد
کیهان ورزشی-
مانوئل نویر در ۲۷ مارس ۴۰ ساله شد. به همین مناسبت، با تنها کسی که واقعا درک میکند دروازهبان بایرن مونیخ در طول دوران حرفهای چشمگیر خود چه دستاوردهایی داشته و این روند را تا سال ۲۰۲۶ نیز بار دیگر اثبات کرده، گفتوگویی مفصل انجام شده است: اسطوره ایتالیایی، جانلوئیجی بوفون.
اسطورهها، فراتر از زمان
فوتبالیستهای مشهور وجود دارند. بعد از آنها، نمادهای فوتبالی هستند که یک عصر را تعریف کرده و خودِ بازی را دگرگون کردهاند. بوفون بیتردید در دسته دوم قرار میگیرد. وقتی به این فکر میکردیم که برای گفتوگو درباره تولد نویر با کدام ورزشکار صحبت کنیم، بلافاصله روشن شد که تنها یک گزینه وجود دارد.
"جیجی بزرگ" که اکنون ۴۸ سال دارد، همانند «مانو»، قهرمان جام جهانی و پنجبار برنده عنوان بهترین دروازهبان سال جهان بوده، سالهای متمادی بهعنوان کاپیتان باشگاه و کشورش را رهبری کرده و تا دهه چهارم زندگی خود نیز به ارائه عملکردهایی در سطح عالی ادامه داده است. زمانی که با تیم او تماس گرفته شد، پاسخ فورا رسید: «بله، حتما.» او با کمال میل زمانی را برای گفتوگو درباره مانوئل و نبردهای بزرگش با بایرن اختصاص داد.
بوفون تیم مصاحبهکننده را برای دیداری به آپارتمان خود در میلان، واقع در مرکز شهر و مشرف به کلیسای جامع، دعوت کرد. به مدت یک ساعت، بوفون درباره تحسین خود از نویر، بازی مدرن دروازهبانی و نبرد با زمان سخن گفت؛ نبردی که شاید بیثمر باشد، اما خالی از شرافت نیست.
آغاز آشنایی با نویر
* شما هشت سال از نویر بزرگتر هستید. نخستین بار چه زمانی درباره این دروازهبان جوان آلمانی شنیدید؟
- در بهار سال ۲۰۱۱ بود، زمانی که او برای شالکه در سنسیرو بازی میکرد. او فیزیکی عالی و اندامی قدرتمند داشت و بسیار باانگیزه به نظر میرسید. کمی شبیه به خودم در آغاز دورانم در پارما. آن زمان، من همیشه با جسارت از دروازه خارج میشدم، همانطور که نویر دوست داشت خارج از محوطه جریمه بازی کند. نگرش او را دوست داشتم. دقیقا طرز برخورد درستی داشت: انرژی فراوان و اعتمادبهنفس، که گاهی هنگام خروج از دروازه به هیجان نزدیک میشد، اما این بخشی از جوانی است.
* برای نخستین بار در سال ۲۰۱۱، در یک بازی دوستانه بین آلمان و ایتالیا، در زمین با هم روبهرو شدید.
- واقعا مشتاق بودم که بازی او را از نزدیک ببینم. از قبل او را دوست داشتم و تاثیر زیادی بر من گذاشته بود.
پیشبینی یک مسیر افسانهای
* در آن زمان فکر میکردید نویر به چنین مسیری در ۱۵ سال گذشته دست یابد؟
- معتقدم که تنها میتوانی برای خودت آنچه را که رخ خواهد داد تصور کنی. من دقیقا همین را تجربه کردم. بهعنوان یک دروازهبان جوان، همه انتظار زیادی از تو دارند و در مقطعی شروع میکنی به این باور که میتوانی جهان را تسخیر کنی. به این یقین نیاز داری، به این تصویر از آیندهات ولی حقیقت این است که با تجربه درمییابی ماندن در آن سطح روزبهروز دشوارتر میشود. در ۳۰ یا ۳۱ سالگی، نخستین آسیبدیدگیها ظاهر میشوند و شاید اندکی انتقاد نیز آغاز شود.
نبرد با زمان و ذهن
* اما نه شما و نه نویر هرگز اجازه ندادید این مسائل مانعتان شود.
- بهعنوان دروازهبان، باید فردی بسیار خاص باشی، در غیر این صورت موفق نمیشوی. از یک سو، تکنیک و مهارت وجود دارد؛ از سوی دیگر، چالش ذهنی. این همان تفاوت میان کسانی است که ۲۰ یا ۲۵ سال بازی میکنند و آنهایی که تنها ۱۰ سال دوام میآورند. با افزایش سن، این مانند دویدن در مسابقهای با جوانترهاست و تو فقط میتوانی آن را به تعویق بیندازی، نه اینکه پیروز شوی.
* چگونه انگیزه ادامه دادن را حفظ میکنید؟
- برای من همیشه دو دلیل وجود داشت. نخست، همتیمیهایم. من ۳۰ سال را در رختکنها و زمین سپری کردم و همیشه احساس میکردم که همتیمیهایم به من اعتماد دارند. تا زمانی که میگفتند “جیجی اینجاست، او ما را نجات میدهد”، میتوانستم ادامه دهم.
* و دلیل دوم؟
- ایده پیشرفت مداوم حیاتی بود. من متقاعد شدهام که در بسیاری از جنبهها، بین ۳۸ تا ۴۵ سالگی دروازهبان بهتری نسبت به قبل بودم. در آن دوران کارهای زیادی را درست انجام دادم و همواره چیز جدیدی میآموختم. من رقابت و چالشهای سخت را دوست داشتم.
وفاداری به یک باشگاه
* همانند شما، نویر نیز در طول دورانش برای باشگاههای اندکی بازی کرده است. ماندن در یک باشگاه تا چه اندازه دشوار است؟
- در فوتبال دو نوع تفکر وجود دارد. یکی این است که ماندن در یک مکان راحت است. ممکن است بپرسند: جیجی، آیا هرگز نخواستی خودت را جای دیگری ثابت کنی؟ نه؟ راحت بود، درست است؟ اما ماندن در یک باشگاه بزرگ به مدت ۲۰ سال و اثبات مداوم اینکه بهترین هستی، فوقالعاده دشوار است. اگر هر سه سال یکبار جابجا شوی، بهطور خودکار منبع جدیدی از انگیزه خواهی داشت.
* بازیکنان زیادی در ایتالیا هستند که کل دوران حرفهای خود را در یک باشگاه گذراندهاند؛ مانند پائولو مالدینی در میلان و فرانچسکو توتی در رم. چه چیزی این بازیکنان وفادار را متمایز میکند؟
- این موضوع به ارزشها و هویت نیز مربوط میشود. من حتی با یوونتوس به دسته دوم سقوط کردم و سه یا چهار سال از بهترین سالهای دورانم را از دست دادم ولی برایم مهم بود که پیامی به باشگاه و هواداران بدهم و از هیچ میانبری استفاده نکنم.
راز موفقیت باشگاههای بزرگ
* آیا این یکی از دلایل موفقیت عظیم باشگاههای بزرگ است؟
- از نظر من، بایرن همواره به این دلیل خوب بوده که استاندارد کلی آن بسیار بالاست. گاهی بهتر و گاهی بدتر، اما چه به ورزشگاه المپیک فکر کنم که در آن بازی میکردم، یا به دیدار مرحله یکهشتم نهایی لیگ قهرمانان ۲۰۱۶ در آلیانتس آرنا، همیشه شکست دادن بایرن فوقالعاده دشوار بود. شاید همیشه مطمئن نبودی که آنها قهرمان میشوند ولی میدانستی در یکچهارم نهایی منتظرت هستند. این دستاوردی است که باید به باشگاه تبریک گفت.
ماهیت خاص دروازهبانان
* بازگردیم به ماهیت دروازهبانها. شما زمانی گفتید که دروازهبانها باید گرایشهای مازوخیستی و خودشیفته داشته باشند. چرا؟
- مازوخیستی، زیرا در حوزهای فعالیت میکنیم که باید توان تحمل رنج زیادی را داشته باشیم. همیشه میدانی برای موفقیت چه مقدار باید تحمل کنی و با این حال آن را انجام میدهی؛ و خودشیفته، زیرا به خود میگوییم: “فقط ما میتوانیم چنین کارهایی انجام دهیم. ”
* آیا خود را یک جنگجوی تنها میبینید؟
- این موضوع درباره پذیرش این نقش منحصربهفرد است که میتواند باری سنگین باشد. ۱۰ بازیکن در زمین هستند ولی تنها یک دروازهبان؛ بنابراین باید غرور و اعتمادبهنفس داشته باشی تا بگویی: "من میتوانم این مسئولیت را بر عهده بگیرم، دیگران نمیتوانند. " دروازهبان تنهاست؛ لحظاتی وجود دارد که هیچکس نمیتواند به ما کمک کند، هرچند اوضاع کمی تغییر کرده است.
تحول دروازهبانی مدرن
* به چه شکل؟
- دروازهبانان مدرن نقش خود را بازتعریف کردهاند، ما کمتر احساس انزوا کردیم. این بازمیگردد به نحوه تعامل من و مانوئل با تیم و مدافعانمان؛ ما به آنها نشان دادیم که میتوانند به ما تکیه کنند و ما نیز به آنها.
* نویر بهخاطر تواناییاش در کار با توپ و نقش «دروازهبان-لیبرو» مشهور است. او تا چه حد در تغییر نقش دروازهبان در فوتبال تاثیرگذار بوده است؟
- من در دهه ۱۹۹۰ رشد کردم و حتی آن زمان نیز دروازهبانانی بودند که خارج از محوطه جریمه بازی میکردند، مانند رنه هیگیتا. من نیز در پارما به شیوهای غیرمتعارف بازی میکردم، اما دنیای فوتبال آن را درک نمیکرد.
* لطفا توضیح دهید.
- در آن زمان مرا دیوانه مینامیدند. دروازهبانها نباید از محوطه خارج میشدند. حتی تیمهای بزرگ نیز فقط یک دروازهبان میخواستند که با دستهایش مهار کند! ولی برخی از دروازهبانها حس کردند که اوضاع در حال تغییر است. وقتی به یوونتوس پیوستم، گفتند: “جیجی، میدانیم فوتبالیست فوقالعادهای هستی، اما فقط مهارهایت را به ما نشان بده. ” بنابراین من تطبیق پیدا کردم.
نویر و آینده فوتبال
* و سپس نویر آمد و خلاف آن را ثابت کرد؟
- ابتدا پپ گواردیولا آمد. او در سال ۲۰۰۸ در بارسلونا از ویکتور والدس بهعنوان بازیکنی پا به توپ استفاده کرد؛ و بله، سپس مانوئل آمد؛ ابتدا در جام جهانی ۲۰۱۰ و بهویژه در سال ۲۰۱۴، در آن بازی مقابل الجزایر.
* در آن دیدار مرحله یکهشتم نهایی جام جهانی، زمانی که او بارها با جسارت از دروازه خارج شد و در دفاع کمک کرد.
- در آن زمان، او تصویری از دروازهبانی ارائه داد که بازی را درک میکند. میدانست چه اتفاقی خواهد افتاد؛ با تیم تعامل داشت. با زمانبندی، قدرت و شخصیت فوقالعادهاش، نشان داد که این آینده است.
چالشهای نسل جدید
* امروزه انتظارات از دروازهبانان جوان بسیار بالاست، تا حدی بهدلیل الگوهایی مانند شما و نویر. شاید بیش از حد؟
- دروازهبانان امروز باید با پاهایشان دقیق باشند و همچنان بتوانند پرتابهای بینقص ۷۰ تا ۸۰ متری انجام دهند، اما در نهایت، اصول تغییر نکرده است. چه تیمهایی در سالهای اخیر لیگ قهرمانان را بردهاند؟ همیشه تیمهایی با دروازهبانانی که مهارهای فوقالعاده انجام دادهاند. بهترین ویژگی نویر همچنان مهار کردن و دور نگه داشتن توپ از دروازه است.
* نویر اکنون ۴۰ ساله شده است...
- من تازه در این سن به پاریسنژرمن رفته بودم! بنابراین او میتواند پنج سال دیگر ادامه دهد [میخندد]. نه، لطفا این کار را نکند. او باید وقتی بازنشسته شود که احساس کند زمانش فرا رسیده است. من آن زمان کمی دیوانه بودم؛ فکر میکردم اگر به پاریس بروم، دوباره دستکش طلایی را میبرم.
پیامی برای نویر
* از شما توصیه نمیخواهیم، اما دوست دارید چه چیزی به نویر بگویید؟
- از صمیم قلب بهترینها را برایش آرزو میکنم و بهخاطر دوران حرفهایاش در بالاترین سطح به او تبریک میگویم و میخواهم به او بگویم که در تصمیمگیری عجله نکند، بلکه زمان بگذارد و به صدای درونیاش گوش دهد. برخلاف ما دروازهبانها، او مجبور نیست در کسری از ثانیه تصمیم بگیرد، بلکه باید تصمیم درست را بگیرد.
*سید محمدطاهر شاهین