استقلال مدل" ۱۴۰۵"
کیهان ورزشی-
نخستین بازی استقلال نماینده فوتبال کشورمان در مقابل السد قطر به میزبانی بصره برای آبی پوشان پایتخت میتوانست محکی باشد بر میزان آمادگی و شایستگی شاگردان سهراب بختیاری زاده. اگر در هفتههای ابتدایی مسابقات لیگ برتر درخشش بازیکنان جوان استقلال چندان جدی گرفته نشد و برخی بر این باور بودند که روزهای سخت استقلال فرا نرسیده، اگر در هفتههای اخیر لیگ برتر استقلال در نوار تساوی قدم گذاشت و برخی تصور کردند که به این تیم هم نباید امید بست. در مقابل اولین بازی استقلال در لیگ نخبگان فوتبال آسیا و در روزی که باید در خارج از خانه از تیم قدرتمند قطری میزبانی میکرد عیار واقعی شاگردان سهراب را در یک میدان دشوار و بعد از تحمل فشار بازیهای پیاپی و فشرده در مسابقات داخلی مشخص کرد و چنین شد که استقلال مقابل السد فقط برای آبروداری در آسیا به میدان نیامد، آمد که واقعیت و ماهیت وجودی خویش را اثبات کند. استقلال فصل جدید مسابقات لیگ برتر را علی رغم بسته بودن پنجره نقل و انتقالاتی اش طوفانی شروع کرده بود مشابه کاری که در اولین بازی اش در لیگ نخبگان از این تیم شاهد بودیم. پیش از آن که به جزئیات این بازی بپردازیم. باید به این سوال پاسخ دهیم که این تیم از چه ویژگیهایی بهرهمند است که در سالهای اخیر نداشت و یا حداقل چنین ویژگیهایی در آن کم رنگ بود؟ ۱) قدرت بدنی و آمادگی جسمانی: ما در جریان نحوه بدنسازی و برنامه مربیان این تیم برای آماده سازی بازیکنان پیش از آغاز فصل جدید مسابقاتی که شاگردان سهراب باید در آن شرکت کنند نیستیم و نمیدانیم آیا شرایط بدنی این بازیکنان در بالاترین نقطه منحنی برنامه بدنسازی پیش فصل قرار دارد؟ و آیا این برنامه به لحاظ علمی با در نظر گرفتن شرایط فیزیولوژیکی به شکلی هست که تا پایان این فصل از مسابقات آمادگی بازیکنان حفظ گردد یا خیر؟ اینها سوالاتی است که گروه مربیان استقلال باید به آنها پاسخ دهند. اما بدون کوچکترین شک و تردیدی میتوانیم ادعا کنیم که نسخه جدید استقلال در فصل جاری، یکی از آمادهترین، دوندهترین و جنگندهترین نسخههای سالهای اخیر است. تیمی که نود دقیقه بی محابا میدود، میجنگند و برای دفاع از دروازه یا گلزنی تلاش میکند. ۲) رشد فنی و کیفی: اگر ما بازیکنان استقلال را از نظر شرایط فنی شان در مسابقات نیمه تمام مانده سال گذشته به دو گروه تقسیم کنیم، گروه اول بازیکنانی مثل یاسر آسانی که جز بازیکنان اثر گذار این تیم بودند و گروه دوم همچون عارف آقاسی یا سامان فلاح که از نظر فنی بازیهای چشمگیر، قابل توجه و کم اشتباهی از آنها ندیدیم با مشاهده نحوه بازی آنها در فصل جدید و تا پایان هفته هفتم لیگ برتر و هفته اول لیگ نخبگان آسیا میتوانیم ادعا کنیم که نه تنها میزان اثر گذاری بازیکنان گروه دوم در عملکرد تیمی بهتر شده، بلکه برخی از آنها در بهترین و مطلوبترین فرم خود قرار دارند. مدافعان میانی استقلال بر خلاف سال گذشته وظایف دفاعی خود را با کمترین اشتباه انجام میدهند. همانطور که مدافعان کناری این تیم ضمن مشارکت مناسب در برنامههای هجومی همچون سال گذشته این بار در انجام وظیفه اصلی خود یعنی کار دفاعی با پختگی، مسئولیت شناسی و جدیت بیشتری کوشا هستند. وقتی ادعا میکنیم که شاهد رشد فنی و کیفی بازیکنان هستیم یعنی هم بازیکن ملی پوشی، چون صالح حردانی را میبینیم که در بهترین فرم بدنی و فنی خود در سالهای بازیگری اش قرار دارد. هم مهاجمی، چون سعید سحرخیزان را میبینم که کاملا در خط حمله استقلال متحول شده و فراتر از اندازههای قابل انتظار برای این تیم بازی میکند. ۳) انگیزههای بالا و عطش موفقیت: بازیکنان استقلال را هیچگاه این چنین با انگیزه و میل فراوان برای موفقیت ندیدیم. شاید یک تیم توانایی بالایی برای دوندگی داشته باشد، شاید یک تیم از بازیکنان فیزیکی و جنگندهای بهرهمند باشد که بتوانند نود دقیقه بازیکنان حریف را بکوبند و از پا درآورند، اما اگر تیمی میل به بروز این توانایی را نداشته باشد. تواناییهای جسمانی و برنامههای تاکتیکی حتی بهترین مربیان جهان هم به کار آنها نخواهد آمد یک تیم باید، چون مشتی واحد تواناییها و داراییهای فنی و جسمی اش را تمام و کمال با بیشترین انگیزه و بالاترین سطح انتظار از خود در زمین بازی به نمایش بگذارد. چنین روحیهای را ما از تک تک بازیکنان استقلال میبینیم که نقطه اوج آن در بازی با السد بود. ۴) انضباط و انسجام تیمی: استقلال در این فصل از مسابقات و تا اینجا نشان داده که انضباط و انسجام تیمی یکی از ویژگیهای اصلی و قابل تکیه آن است. وقتی کاپیتن تیم که در آمادهترین شرایط فنی و جسمانی خود قرار دارد با اولین بی انضباطی با واکنش قاطع سهراب روبهرو میشود، تکلیف سایرین روشن است. اقتدار یک مربی در ایجاد انضباط و انسجام یک تیم نباید به تنبیه، پرخاش و اصطلاحا نسق گیری در تمرینات و مسابقات محدود شود بلکه شخصیت، منش و رفتار یک مربی است که باید آموزنده بوده و موجب عبرت بازیکنان شود و این امر در ایجاد انسجام و وحدت یک تیم بیرون و درون زمین موثرتر است. اگر استقلال بتواند این ویژگیها را تا پایان این فصل از مسابقات حفظ کند، در باد غرور نیافتد و فرصت طلبان سود جو چاهی برای آن نکنند موفقیتهای بیشتری پیش روی آنها خواهد بود.
سد" السد" شکست!
سهراب بختیاری زاده برای پیروزی مقابل تیم قدرتمند قطری چند سرمایه ارزشمند داشت. ۱) شناخت خوب از تیم خودی. ۲) شناخت درست از تیم حریف. ۳) انتخاب درست از بین گزینههای موجود برای میزبانی خارج از خانه از این بازی. در کنار این سه سرمایه ارزشمند باید اشاره به برنامه صحیحی کرد که بر پایه این شناخت عمیق از تیم خودی و تیم حریف شکل گرفته بود و در انتها باید به تعویضهای به موقع و هوشیارانه او در طول نود دقیقه بازی با السد اشاره کرد که سد این تیم را به روی بازیکنانش شکست و یکی از سنگینترین شکستهای تیم پر مهره و ثروتمند قطری را در مسابقات لیگ نخبگان رقم زد. اینها که قید شد تمام وظایف و انتظارهایی است که از یک مربی میرود. مگر از یک مربی قبل و حین یک بازی بزرگ چه انتظاری باید داشت؟ مربی باید آگاه به همه شرایط باشد. این شرایط میتواند فیزیکی، روانی و تاکتیکی باشد. یک مربی نباید از ابزاری به نام تعویض تنها برای حفظ نتیجه استفاده کند بلکه باید بتواند از تعویضهای خود برای تغییر روند بازی و زدن ضربات کاری به پیکره تیم حریف بهرهمند گردد. سرمربی استقلال در شهرآورد تهران هم با هوشیاری و آگاهی تعویض کرده بود و موفق شده بود بازی باخته را با تساوی عوض کند، اما در بازی با السد قطر هر تعویض نه تنها جان دوبارهای به استقلال بخشید بلکه در خلق یک پیروزی تاریخی و ارزشمند نیز بسیار موثر بود.
"صبح دولت" سحر خیزان دمید
سعید سحر خیزان نمونهای از بهترین شکل بازی گرفتن از یک فوتبالیست توسط مربی است. او از نظر تکنیکی و سرعت فردی قابل مقایسه با بهترینهای تاریخ فوتبال استقلال نیست. اما برای استقلال به شکلی بازی میکند که به طور کامل از عهده انجام وظایف محوله توسط کادر فنی این تیم برآمده، مهاجمی که تمام مدت زمان حضورش در زمین بازی بدون وقفه مدافعان حریف را تحت فشار میگذارد از فیزیک مناسب بدنی خود به درستی استفاه میکند و در درگیریهای تن به تن با بدن گذاشتن روی حریف مدافعان را خراب میکند. اگر سعید بهترین سرزن تاریخ فوتبال استقلال نیست در عوض در نبردهای هوایی و اثر گذاری روی توپهای بلند برای راه انداختن هم تیمی ها، بسیار کارآمد نشان داده است. اگر او از نظر شم گلزنی جز بهترین مهاجمان تاریخ استقلال نیست، در عوض موقعیتهای حساس به دست آمده را همچون برخی مهاجمان گل نزن به سادگی از دست نمیدهد و این اطمینان را به کادر مربیگری و سایر بازیکنان هم دسته بخشیده که میتواند در بزنگاههای مورد نیاز کار را برای تیمش در بیاورد، درست مشابه گل بی نقصی که به السد زد. سحر خیزان هر چند روی گل اول استقلال تاثیر مستقیمی نداشت، اما اگر به نقش او در تنگ کردن فضا روی "کلاودینیو" هافبک دفاعی السد به دنبال پرس "کوشکی" روی یک پرتاب اوت ساده دقت کنیم، میبینیم که جایگیری مناسب و حرکت به موقع او در مسیر حرکت این بازیکن برزیلی در اشتباه محاسباتی این بازیکن با تجربه که سابقه بازی در تیم زیر بیست و سه سال برزیل را هم دارد بسیار موثر بود. هوش بالای مهاجم جوان استقلال در بازی بدون توپ، کاملا در راستای اهداف و برنامههای تیمی آبی پوشان به خدمت گرفته میشود نه مانند برخی از بازیکنان پیشین این تیم و برای نمایشهای فردی!، شگرد "سعید "روی گل دوم استقلال کاملا به چشم آمد. چنین حرکتی به شکل مورب و خلاف مسیر حرکت بازیکن صاحب توپ "یاسر آسانی"، یکی از اصول مهم و برنامههای تاکتیک گروهی است که در بیشتر تمرینات در تیمهای فوتبال ما بارها تمرین، اما کمتر اجرا میشود. گل زیبای وی در این بازی ما را به یاد حمید علیدوستی یکی از ملی پوشان و مهاجمان کهنه کار فوتبال ایران انداخت که استاد چنین حرکتها و زدن ضربه آخر در حال حرکت و با بالاترین درجه و میزان از خونسردی، موقعیت شناسی و دید بالا بود.
صالح چه "آسان" متحول شد
در این که یاسر آسانی یکی از بهترینهای تاریخ فوتبال باشگاه استقلال است شکی نیست. بازیکنی کامل، مسئول، وظیفه شناس، متعهد و متعصب که به خدمت داشتن وی آرزوی قلبی هر مربی برای هر تیمی است. بازیکنی که حتی به مسئولیتهای اجتماعی خود واقف است و شنیده شده که برای یکی از اعضای زحمت کش باشگاه که مشکلات مالی نیز داشته مسکنی تهیه کرده است. اما جدا از قابلیتهای بالای یاسر که هم گل زن است هم گل ساز و جدا از به ثمر رساندن گل اول این تیم به السد، سازنده گل دوم نیز بود و بارها با حضور به موقع در منطقه یک سوم دفاعی و حمایت و پوشش صالح حردانی وظایف دفاعی اش را هم به خوبی انجام داد نمیتوان از پیشرفت فنی، آمادگی جسمانی و شرایط ایده آل روحی صالح حردانی به سادگی گذشت. بدون اغراق مدافع راست استقلال به مراتب بهتر و آمادهتر از زمانی است که به تیم ملی دعوت شد و حتی در جام جهانی هم بازی کرد. سرعت باور نکردنی در زمان حمله، جنگندگی بالا، میل و اشتیاق متعادل و متوازن هم در حمله و هم در دفاع صالح را تبدیل به یکی از بهترینهای تاریخ فوتبال باشگاهی کرده که اتفاقا با در خدمت داشتن بازیکنانی، چون: حسن نظری، شاهین بیانی، جواد زرین چه و خسرو حیدری از این حیث غنی بوده است. او بر خلاف اکثر مدافعان کناری در زدن ضربات سر به ویژه توپهای تیر دوم عالی عمل کرد. هم در یارگیری هم پوشش صحیح فضا، هم در زدن هوشیارانه ضربات سر که دقیق و هدفمند و با آگاهی محیطی کامل انجام میشد. حقیقتا این ویژگیها را کمتر در مدافعان کناری فوتبال مان دیدهایم. امیدواریم این آخرین نمایش خوب و درست از وظایف دفاعی صالح نباشد. او روی گل دوم استقلال و پیش از رسیدن توپ به "یاسر" موثر بود. فرار و سرعت حرکت و تسلط بر توپ با چاشنی قلدری و جنگندگی عرق سرد را بر پیشانی السد در ابتدای نیمه دوم نشاند.
"ماشاریپوف" میآید
شاید تاکنون کمتر اشارهای به تاثیر حضور جلال الدین ماشاریپوف در تیم سهراب بختیاری زاده شده، ستارهای که بعد از مصدومیت طولانی مدت خود آرام آرام به فرم مطلوبش باز میگردد و در همان زمان اندک حضورش در ترکیب استقلال به عنوان یار جانشین به مراتب بهتر و موثرتر از تمام ملی پوشان ازبکی فوتبال لیگ برتر ما بازی میکند! حضور کوتاه مدت او در دقایق پایانی بازی با السد به عنوان یارجانشین رزاقی نیا، ریتم حرکات خط هافبک آبی پوشان را کاملا تنظیم کرد. او ظرف چند دقیقه پیش از گل سوم استقلال سازنده دو پاس کلیدی زیبا به اسلامی و قلی زاده بود که با درخشش دروازه بان حریف روی شوتهای قلی زاده و آسانی از دست رفت. ماشاریپوف را میتوان دومین سازنده استقلال بعد از "آسانی" در هفتههای آتی دید.
*مازیار مهرانی