پایان ناگهانی ماموریت "روزنیور" در چلسی
کیهان ورزشی-
باشگاه چلسی سرمربی خود، لیام روزنیور، را تنها ۱۰۶ روز پس از امضای قراردادی ششونیمساله اخراج کرد؛ این در حالی است که مالکان تحت فشار این باشگاه، گروه بلوکو، آمادهاند برای انتصاب دائمی بعدی خود، استراتژی را تغییر دهند. جدایی روزنیور توسط باشگاه تایید شد و کالوم مکفارلین تا پایان فصل بهطور موقت هدایت تیم را بر عهده گرفت؛ این تصمیم پس از مذاکرات میان تیم رهبری فوتبالی چلسی اتخاذ شد.
بحران در استمفوردبریج؛ تصمیمی سخت در میانه فصل
چلسی اکنون کار شناسایی جانشین دائمی روزنیور را آغاز خواهد کرد و بنا بر اطلاعات، باشگاه درباره اتخاذ مسیری متفاوت نسبت به دو انتصاب گذشته خود و هدفگیری مربیای با تجربه در سطح بالا بحث کرده است.
با این حال، این کار ممکن است چندان هم آسان نباشد؛ چرا که منابع مختلف این پرسش را مطرح میکنند که کدام مربی تراز اول در شرایط فعلی حاضر به پذیرش هدایت چلسی خواهد بود.
سرمربی سابق رئال مادرید، ژابی آلونسو، در حال حاضر بدون تیم است، در حالی که آندونی ایرائولا اعلام کرده در پایان فصل از بورنموث جدا خواهد شد و تواناییهای خود را در لیگ برتر به اثبات رسانده است. همچنین بازیکن سابق چلسی، سسک فابرگاس، در سریآ با کومو عملکرد موفقی داشته است.
نام یولین ناگلزمان، سرمربی تیم ملی آلمان، نیز مطرح شده، اما گمان میرود او در حال حاضر علاقهای به این پیشنهاد ندارد.
چالشهای ساختاری و تردیدها
منابع معتقدند رویکرد مشارکتی چلسی، همراه با احتمال فزاینده عدم راهیابی به لیگ قهرمانان اروپا، جستوجوی بلوکو برای یافتن گزینه ایدهآل را دشوار خواهد کرد. یکی از این منابع گفت: "کدام مربی سطح بالا در شرایط فعلی خواهان هدایت چلسی خواهد بود؟ این کار آسان نیست. "
بهداد اقبالی، یکی از مالکان مشترک باشگاه، پیشتر به تغییر رویکرد در بازار نقلوانتقالات تابستانی اشاره کرده بود و این احتمال به وضعیت سرمربی نیز تعمیم یافته است.
منبعی دیگر افزود: "هیچ مربی صاحبنفوذی بدون امکان جذب بازیکنان باتجربهتر و مسنتر، هدایت چلسی را نمیپذیرد. "
تکرار اشتباهات گذشته
مالکان چلسی اکنون در جستوجوی پنجمین سرمربی دائمی خود از زمان خرید باشگاه هستند. دو انتصاب اخیر، روزنیور و انزو مارسکا، پیش از این تجربه هدایت در لیگ برتر یا باشگاهی بزرگ را نداشتند، در حالی که گراهام پاتر نیز پیش از حضور در چلسی هرگز هدایت تیمی در لیگ قهرمانان را بر عهده نگرفته بود.
اکنون این درک وجود دارد که چلسی نمیتواند بار دیگر تیم مربیگری بدون تجربه سطح بالا را جایگزین روزنیور کند. انتظار میرود جستوجو برای جانشین او بر یافتن فردی متمرکز باشد که توانایی مقابله با فشارهای یک باشگاه بزرگ و لیگ برتر را اثبات کرده باشد.
نتایج ضعیف و تصمیم نهایی
چلسی در ابتدا قصد داشت حتی در صورت ناکامی در کسب سهمیه لیگ قهرمانان نیز از روزنیور حمایت کند ولی فروپاشی در پایان فصل آنها را وادار کرد پیش از دیدار نیمهنهایی جام حذفی مقابل لیدز یونایتد اقدام کنند.
شکست ۳-۰ در برابر برایتون، پنجمین شکست متوالی چلسی در لیگ بدون گل زده بود؛ دیداری که اقبالی نیز آن را از نزدیک تماشا کرد و قرار است برای بازی جام حذفی در ومبلی در کشور بماند.
بیانیه رسمی باشگاه
در بیانیه رسمی باشگاه آمده است: "باشگاه فوتبال چلسی همکاری خود را با سرمربی، لیام روزنیور پایان داده است. از طرف همه اعضای باشگاه، از لیام و کادرش برای تمامی تلاشهایشان در دوران حضور در باشگاه قدردانی میکنیم. لیام همواره پس از انتصابش در میانه فصل، با بالاترین سطح صداقت و حرفهایگری رفتار کرده است. این تصمیم بهآسانی اتخاذ نشده است، اما نتایج و عملکردهای اخیر پایینتر از استانداردهای مورد نیاز بودهاند، در حالی که هنوز اهداف زیادی برای این فصل باقی مانده است. همه در چلسی برای لیام در آینده آرزوی موفقیت دارند. "
دوره موقت و اهداف کوتاهمدت
کالوم مکفارلین پس از جدایی مارسکا در ژانویه نیز بهطور موقت هدایت تیم را بر عهده داشت و در آن دوره، پیش از آنکه به کادر فنی روزنیور بپیوندد یک تساوی در برابر منچسترسیتی و یک شکست مقابل فولام را تجربه کرد.
در ادامه بیانیه آمده است: "کالوم مکفارلین تا پایان فصل بهعنوان سرمربی موقت تیم را هدایت خواهد کرد، با حمایت کادر فعلی باشگاه، در حالی که ما برای کسب سهمیه اروپایی و پیشرفت در جام حذفی تلاش میکنیم. همزمان با تلاش باشگاه برای ایجاد ثبات در جایگاه سرمربی، فرآیندی از خودارزیابی را برای انتخابی درست در بلندمدت آغاز خواهیم کرد. "
انتقادات علنی و پایان کار
علاوه بر نتایج ضعیف، روزنیور با انتقاد علنی از بازیکنان چلسی موقعیت خود را بیش از پیش متزلزل کرد. اگرچه شکایات او در بسیاری از موارد قابل توجیه بود ولی علنی کردن آنها از سوی برخی سادهلوحانه تلقی شد؛ بهطوری که یکی از منابع رختکن گفت: "این حرکت خوبی نبود. "
روزنیور پس از شکست مقابل برایتون گفت: "این عملکرد در تمام جنبهها غیرقابل قبول بود. از نظر نگرش غیرقابل قبول بود. من همیشه از بازیکنان دفاع کردهام، اما این عملکرد غیرقابل دفاع است. نحوه گلهایی که دریافت کردیم، تعداد دوئلهایی که باختیم و فقدان شدت در تیم این موضوع را مشخص میکند. "
شباهت به گذشته و درسهای تکرارشده
اظهارات تند روزنیور یادآور انتقادات علنی ژوزه مورینیو و فرانک لمپارد از بازیکنان چلسی پیش از برکناریشان بود. مورینیو پس از شکست مقابل لسترسیتی در سال ۲۰۱۵ گفت احساس «خیانت» میکند، در حالی که لمپارد نیز پس از شکست مشابه در سال ۲۰۲۱ تعهد تیمش را زیر سوال برد.
یکی از منابع گفت: "حمله علنی به بازیکنان هرگز پایان خوبی ندارد، حتی اگر برخی از نکات درست باشند. بازگشت از چنین موقعیتی بسیار دشوار است. "
چلسیِ آشفته و سرمربی خارج از عمق
در اینکه پروژه چلسی به نقطه حسابکشی در ورزشگاه امکس رسید، نوعی نمادگرایی نهفته بود. بهداد اقبالی، یکی از مالکان مشترک باشگاه، در جایگاه مدیران با چهرهای رنگپریده نشسته بود. انزو فرناندز به نقطهای دور خیره شده بود. لیام روزنیور از معدود هواداران باقیمانده در بخش میهمان عذرخواهی و سپس بهشدت از بازیکنانش بابت عملکردشان در تازهترین تحقیر در برابر برایتون انتقاد کرد.
جایگاه روزنیور بهعنوان سرمربی مدتها پیش از پایان پنجمین شکست پیاپی چلسی در لیگ، غیرقابل دوام به نظر میرسید. ظاهر ماجرا بیرحمانه بود. بهعنوان شاخصی از دشواریهایی که تاد بولی و کنسرسیوم بلوکو از زمان خرید چلسی در سال ۲۰۲۲ با آن مواجه شدهاند، شاید هیچ چیز گویاتر از این نباشد که آنها رکوردی منفی در برابر برایتون دارند؛ باشگاهی که بارها بازیکنان و اعضای کادرش توسط چلسی جذب شدهاند.
مدل برایتون؛ الگویی غیرقابل تکرار
بخشی از مشکل در تلاش برای پیروی از مسیر دادهمحور برایتون این است که هیچ راهی برای بازتولید مدل تحلیلی محرمانه تونی بلوم وجود ندارد ولی عنصر کلیدی دیگری نیز غایب است. جذب بازیکن مبتنی بر داده در چلسی بیوقفه بوده و به نوعی چرخش دائمی منجر شده است. آنها سراسر جهان را برای یافتن بازیکنان جوان جستوجو و قراردادهایی با دستمزدهای مبتنی بر پاداش امضا کردهاند؛ و در این طرح نوعی منطق نیز وجود دارد. اگر بهدرستی اجرا شود، نتیجه آن شکلگیری تیمی درخشان است که بهصورت پایدار رشد میکند، تحت هدایت مربیای باهوش که در همکاری با ساختار چندشاخه جذب بازیکن شکوفا میشود.
اما زمانی که چلسی برای نخستین بار از سال ۱۹۱۲ پنج بازی پیاپی لیگ را بدون گل زده باخته و عملا امیدهایش برای صعود به لیگ قهرمانان را نابود کرده، دیدن تحقق آن چشمانداز دشوار است. اینجاست که ضعفهای آشکار نمایان میشوند. این همان لحظهای است که باید به چگونگی شکلگیری این تیم جوان اندیشید. یک بازیکن جوان در برایتون میتواند بر حرفهایهای باتجربهای، چون دنی ولبک ۳۵ ساله و جیمز میلنر ۴۰ ساله تکیه کند. در رختکن چلسی چه کسی از چنین جایگاهی برخوردار است؟
نیاز به تجربه و رهبری
پنج مدیر ورزشی چلسی باید در تصمیمات خود بازنگری کنند. آنها همچنان از حمایت مالکان برخوردارند ولی فشار بیرونی در حال افزایش است. برخی از اصول فوتبال اجتنابناپذیرند. افرادی که منافع چلسی را در نظر دارند، مدتهاست تاکید میکنند که بازیکنان جوان به هدایت افراد باتجربه نیاز دارند. این بخش اساسی از ساخت یک تیم پایدار است و حوزهای است که چلسی باید در تابستان به آن بپردازد.
چلسی در دیدار مقابل برایتون تیمی آشفته بود. هیچ نشانی از انگیزه دیده نمیشد. فرناندز بازوبند کاپیتانی را بر بازو داشت، آن هم کمتر از یک ماه پس از کنار گذاشته شدنش برای دو بازی به دلیل اشاره به تمایلش برای انتقال به رئال مادرید. چرا؟ مارک کوکوریا، یکی دیگر از بازیکنان باتجربهتر تیم، نیز اظهار نظرهایی داشته است. فرهنگ تیم دچار مشکل است. بیانضباطی در طول فصل به چلسی ضربه زده و تا زمانی که تغییر اساسی در ذهنیت تیم ایجاد نشود، این وضعیت ادامه خواهد داشت، اما این تغییر با قدرت دادن به مربیای آغاز میشود که بتواند احترام گروهی از بازیکنان بینالمللی گرانقیمت را جلب کند. با وجود تمام دادهها، چلسی باید تاثیر غیرقابل اندازهگیری مربیان بزرگ را نیز درک کند.
چالش جذب مربی بزرگ
تغییراتی در رویکرد ایجاد خواهد شد. چلسی دیگر قصد ندارد مربیای بدون تجربه سطح بالا استخدام کند. با این حال، متقاعد کردن یک نام بزرگ برای پیوستن به باشگاه میتواند چالشبرانگیز باشد. در استمفوردبریج، سسک فابرگاس، بازیکن سابق چلسی و سرمربی کومو، طرفدارانی دارد. آندونی ایرائولا و ژابی آلونسو نیز در دسترس هستند، اما وقتی مربیانی از این سطح به سرنوشت دیگران تحت این مالکیت نگاه میکنند، باید قانع شوند که این انتخاب بهترین گام برای پیشرفت حرفهایشان است.
همچنین مسئله پیچیده دیگری نیز وجود دارد: اینکه اگر چلسی – که ممکن است تا زمان بازی بعدی خود در نیمه پایین جدول قرار گیرد – موفق به کسب سهمیه اروپایی نشود، آیا جذب مربیان و بازیکنان هدف دشوارتر خواهد شد؟ نگرانیها درباره تاثیر عدم حضور در لیگ قهرمانان بر بودجه، پس از زیان ۴/۲۶۲ میلیون پوندی، باید برطرف شود. این لحظه بیش از پیش شبیه یک نقطه تعیینکننده برای بلوکو به نظر میرسد.
از امید تا فروپاشی
زمانی که انزو مارسکا آنها را تابستان گذشته به قهرمانی جام جهانی باشگاهها رساند و سپس در نوامبر بارسلونا را در هم کوبید، به نظر میرسید چلسی مسیر را یافته است. با این حال، روابط با مارسکا بهسرعت تیره شد. چلسی این مربی ایتالیایی را اخراج نکرد – او به باشگاه اعتراف کرده بود که با منچسترسیتی درباره جانشینی پپ گواردیولا مذاکره کرده – ولی عبور از پیامدهای خروج پرحاشیهاش دشوارتر از حد انتظار بود.
شروعی امیدوارکننده، پایانی اجتنابناپذیر
روزنیور با این سیستم آشنا بود. این مربی ۴۱ ساله در باشگاه شریک چلسی، استراسبورگ، کار کرده و تیم جذب بازیکن را بهخوبی میشناخت.
اما با وجود شروعی خوب و شهرت بهعنوان مربیای جوان و آیندهدار، شگفتآور نبود که او از عهده کار برنیاید. بازیکنانی که به مارسکا نزدیک بودند، با روزنیور ارتباط برقرار نکردند. منابع میگویند بازیکنان اسپانیاییزبان رختکن نیز او را قبول نداشتند. اقتدار روزنیور بهسرعت از بین رفت. تنها یک روز پس از صحبت درباره بهبود رفتار تیم، ترکیب او برای بازی با برایتون توسط آرایشگر مارک کوکوریا در شبکههای اجتماعی لو رفت.
از دست رفتن اقتدار
واکنش منفی وسلی فوفانا به تعویض در شکست ۱-۰ در برابر منچستریونایتد، کارتهای قرمز بیمورد، اخطارها به دلیل اعتراض و زمزمههایی درباره ناتوانی بازیکنان در ارتباط با سبک مدیریتی روزنیور، همگی نشانههایی از بحران بودند. در نهایت، هرگونه اقتدار پس از کنار گذاشتن رابرت سانچس و قرار دادن فیلیپ یورگنسن در دروازه مقابل پاریسنژرمن در مرحله یکهشتم نهایی لیگ قهرمانان از بین رفت. این تصمیمی اشتباه بود. اعتمادبهنفس دروازهبان شماره یک آسیب دید و چلسی هرگز از اشتباه پرهزینه یورگنسن در تساوی ۲-۲ بازی رفت بهبود نیافت.
نتیجهگیری؛ مسئلهای فراتر از یک مربی
یکی از منابع، تقصیر را متوجه روزنیور میداند. چلسی بیش از حد باز بوده –نداشتن کلینشیت در لیگ از ژانویه غیرقابل قبول است – آسیبهای عضلانی افزایش یافته و خط حمله دچار افت شده است. همین بازیکنان زیر نظر مارسکا عملکرد بهتری داشتند.
با این حال، وضعیت روزنیور صرفا نمادین است. او فردی شایسته است و احتمالا در آینده حرفهای موفق خواهد داشت، اما برای این شغل آماده نبود. او به عمق انداخته شد و هرچند رفتنش اجتنابناپذیر بود ولی کسانی که وی را منصوب کردند، اکنون باید عمیقا به تصمیمات خود بیندیشند.
پایان بهانهها؛ «آبیها» از حرکت ایستادند
چلسی و لیام روزنیور دیگر هیچ بهانهای نداشتند و به اندازه کافی نمیدویدند. در برابر برایتون، بازیکنان چلسی مسافت کمتری نسبت به حریف خود طی کردند؛ برای سیوچهارمین بار در سیوچهار بازی این فصل لیگ برتر.
مدافع تیم، تروو چالوبا، پس از مسابقه گفت: "از نظر شخصی فکر میکنم بچهها نهایت تلاش شان را کردند. میتوانید درباره آمار این و آن صحبت کنید، اما من میبینم که بازیکنان خستهاند. ما همه توان مان را گذاشتیم، فقط امروز شکست خوردیم. "
واقعیتی انکارناپذیر
اما چالوبا کسی را فریب نداد، بهویژه روزنیور را، که در آخرین تلاش ناامیدانه پیش از اخراجش، به بازیکنان خود تاخت. اگر کمتر دویدن چلسی اتفاقی نادر بود، میشد آن را نادیده گرفت ولی وقتی در هر بازی رخ میدهد، به یک بیماری تبدیل میشود.
بله، چلسی تحت هدایت روزنیور و سرمربی پیشین، انزو مارسکا، سبکی مبتنی بر مالکیت بالا و بازی صبورانه داشت که طبیعتا به دوندگی کمتری نیاز دارد.
بله، فشار حضور در جام جهانی باشگاهها در تابستان گذشته بیتردید بر آمادگی بدنی و انرژی تیم تاثیر گذاشته است.
نبود تلاش؛ مشکلی بنیادین
اما وقتی یکی از بهترین بازیکنان چلسی، مویسس کایسدو، حتی زحمت بازگشت سریع برای جلوگیری از گل دوم حیاتی جک هینشلوود را به خود نمیدهد، دیگر هیچ بهانهای باقی نمیماند.
تمام استعدادهای جهان بیارزشاند اگر تلاش لازم انجام نشود. «آبیها» تمام پول دنیا را – بیش از ۲/۱ میلیارد پوند – برای ساخت تیمی هزینه کردهاند که حتی اصول اولیه را رعایت نمیکند. اگر بازیکنان چلسی به حرف روزنیور یا دیگران در باشگاه گوش نمیدهند، شاید بهتر باشد به ارزیابی پاسکال گروس از برایتون توجه کنند.
درسهایی از برایتون
این هافبک آلمانی درباره ویژگیهایی صحبت کرد که باعث شده تیم فابین هورسلر از چلسی عبور کرده و به رتبه ششم برسد. گروس گفت: "ما همیشه استعداد داریم ولی در لیگ برتر فقط استعداد کافی نیست؛ این را بارها دیدهاید. شما به استعداد بهعلاوه ذهنیت، بهعلاوه اتحاد و بهعلاوه میل واقعی برای جنگیدن برای یکدیگر نیاز دارید. "
او ادامه داد: "اگر یک بازیکن جا بماند، همه برای کمک به همتیمیشان میدوند. ما الان این ویژگی را داریم و شکست دادن مان بسیار دشوار است. آن وقت، لحظات درخشان هم خودبهخود به وجود میآیند، اما برعکس آن کار نمیکند؛ بدون اصول پایه فوتبال، نمیتوانید استعدادتان را نشان دهید. این همان چیزی است که ما اکنون بهخوبی انجام میدهیم. "
آنچه چلسی ندارد
و این دقیقا همان چیزی است که چلسی انجام نمیدهد؛ اصلا.
روزنیور هنوز دوستان زیادی در برایتون دارد، جایی که دوران بازی خود را به پایان رساند و وارد عرصه مربیگری شد. او و گروس زمانی همتیمی بودند، زمانی که این هافبک در سال ۲۰۱۷ به «مرغهای دریایی» پیوست، پیش از بازگشت تیم به لیگ برتر.
گروس، ملیپوش آلمان که در ژانویه برای دومین بار به امکس بازگشت، پس از بازی بهگرمی روزنیور را در آغوش گرفت. او گفت: "وقتی به اینجا آمدم، با روزنیور همبازی بودم و او در ابتدای کار خیلی به من کمک کرد. باعث شد احساس راحتی کنم. وی آن زمان بازیکنی باتجربه بود؛ چیزی که الان خودم هستم! او تلاش میکرد به بازیکنی که از خارج آمده کمک کند همه چیز را بشناسد و من واقعا از این موضوع قدردانی کردم. او انسان بسیار خوبی با قلبی مهربان است. من درباره شخصیتش صحبت میکنم. برای او بهترینها را آرزو میکنم. لیگ برتر آسان نیست ولی فکر میکنم حالش خوب خواهد شد. "
پایانی سریع و پرهزینه
گروس این سخنان را پیش از آن بیان کرد که روزنیور با دریافت غرامتی ۴ میلیون پوندی اخراج شود. این بازیکن ۳۴ ساله نکات زیادی برای اندیشیدن به مدیران چلسی ارائه میدهد؛ بهویژه پل وینستنلی، مدیر ورزشی مشترک باشگاه، که هنگام انتقال گروس به برایتون، رئیس استعدادیابی آن باشگاه بود.
سه بازیکن دیگر از دوران حضور وینستنلی در امکس نیز در ترکیب چلسی شکستخورده حضور داشتند – رابرت سانچس دروازهبان، مارک کوکوریا، مدافع چپ و کایسدو در خط میانی – که مجموعا با مبلغی بیش از ۲۰۰ میلیون پوند جذب شدهاند.
با افزودن ژوائو پدرو مصدوم، که تابستان گذشته با قراردادی تا سقف ۶۰ میلیون پوند از برایتون به چلسی پیوست، مدیران استمفوردبریج بیش از یکچهارم میلیارد پوند برای جذب استعدادهای این باشگاه هزینه کردهاند.
پول هست، نتیجه نیست
و این قبل از میلیونها پوندی است که در سال ۲۰۲۲ برای جذب و سپس اخراج گراهام پاتر و کادرش، بهعلاوه وینستنلی، هزینه شد.
با این حال، فابین هورسلر – تنها سرمربی لیگ برتر که از روزنیور جوانتر است – و تیمش شانس بسیار بیشتری برای کسب سهمیه رقابتهای اروپایی نسبت به چلسی دارند.
"آبیها" روی کاغذ استعداد بیشتری دارند و در بازی سهشنبه تیمی با ارزشی نزدیک به ۶۰۰ میلیون پوند به میدان فرستادند.
اما نمیتوان روی کاغذ یا ترازنامهها به پیروزی رسید. شما روی چمن و توسط بازیکنانی به پیروزی میرسید که – به تعبیر چالوبا – حاضرند "تا سرحد توان بدوند".
*سید محمدطاهر شاهین