جهان به وقت فوتبال
کیهان ورزشی-
جام جهانی فوتبال همیشه تبلور زیباییها و جذابیتهای رشتهای بوده که به جرأت میتوان گفت در ورزش، هیچ رشتهای یارای برابری با آن را ندارد. فوتبال فینفسه زیباست، هرچند آلودگیهایی که طی دههها برخی از سیاستمداران و سیاستبازان به آن وارد کردهاند، در مقاطعی سایهای سیاه بر مستطیلهای سبز انداخته است؛ مثل همین دوره اخیر که یکی از سه کشور میزبان یعنی آمریکا نگاهی کاملاً سیاسی به این آوردگاه دارد تا به خیال خام خود بتواند آنچه را در ذهن بیمار سیاستمدارانش داشته و دارد، اما در وادی عمل محقق نشده، این بار با سوءاستفاده از ویترین جام جهانی به جهانیان نشان دهد؛ غافل از آنکه دنیا، چه با فوتبال و چه بدون فوتبال، دیگر گوشی برای شنیدن و چشمی برای دیدن این دغلبازیها ندارد.
بیشک در این جام شاهد رفتارهایی از این دست خواهیم بود و به همین دلیل تیم ملی فوتبال کشورمان، جدا از رقبای خود در داخل زمین، باید آماده تقابل با کارشکنیهای میزبان نیز باشد؛ کارشکنیهایی که البته از مدتها قبل کلید خورده است.
نباید فراموش کرد که تیم ملی فوتبال ایران در شرایطی پا به این رقابتها میگذارد که هنوز خاطره جنگ تحمیلی اخیر و روزهای تلخی که دشمنان کودک کش برای ملت ما رقم زدند از ذهن افکار عمومی جهان پاک نشده است. طبیعی است که در چنین شرایطی نگاه بسیاری از مردم دنیا و رسانههای بینالمللی به عملکرد نماینده کشورمان متفاوت از گذشته باشد. تیم ملی ایران در جام جهانی پیش رو تنها یک تیم فوتبال نیست، بلکه به نوعی نماینده ملتی است که روزهای سختی را پشت سر گذاشته و حالا در یکی از بزرگترین آوردگاههای ورزشی جهان در معرض توجه میلیونها نفر قرار دارد. همین مسئله مسئولیت ملیپوشان کشورمان را سنگینتر میکند و انتظار میرود آنها علاوه بر تلاش برای کسب نتایج مطلوب، با عملکرد شایسته خود تصویری از ایستادگی، انسجام و شخصیت ملت ایران را نیز به نمایش بگذارند.
جدا از این موضوعات، اما همانطور که اشاره شد، جذابیتهای جام جهانی فوتبال میتواند دنیا را برای یک ماه سرگرم کند، هرچند پرتعداد شدن این جام انتقاداتی را به دنبال داشته و هنوز هم بسیاری بر این نظرند که جام جهانی ۴۸ تیمی جذابیت جامهای قبلی را نخواهد داشت و از سویی برگزاری آن در سه کشور نیز ممکن است کیفیت برگزاری را دچار نوسان کند.
گرچه افزایش تعداد تیمهای حاضر در جام با انتقادهایی همراه بوده ولی از زاویهای دیگر میتوان به آن به چشم فرصتی برای ظهور چهرههای جدید و خلق شگفتیهای تازه نگاه کرد. تاریخ جام جهانی بارها نشان داده که فوتبال همیشه روی خوش خود را فقط به مدعیان نشان نمیدهد و گاهی تیمهایی که کمتر کسی روی آنها حساب باز کرده، معادلات را بر هم زدهاند. در جامی با حضور ۴۸ تیم، احتمال تکرار چنین اتفاقاتی بیش از گذشته خواهد بود و چه بسا همین تیمهای کمنام و نشان با نمایشهایی فراتر از انتظار، جذابیت مسابقات را دوچندان کرده و روایتهای تازهای را در حافظه فوتبال جهان ثبت کنند.
جهان در این چهار هفته چشم به مستطیلهای سبزی دارد که جدا از مسائل فنی و برد و باختها، بیتردید میتواند کارکردهایی اجتماعی و فرهنگی نیز داشته باشد. البته باز هم باید تأکید کنیم به شرط آنکه فرصتطلبان و غریبهها با این کارکرد و با ذات اصلی فوتبال، این بستر را به مسائل انحرافی آلوده نکنند و اجازه دهند دنیا از این فرصت برای دریافت انرژیهای خود بهره ببرد.
در این میان، حضور تیم ملی ایران در جامی که یکی از میزبانان آن آمریکاست، از جنبههای قابل توجه این رقابتها به شمار میرود. کشوری که سالها در برابر ملت ایران سیاستهای خصمانه در پیش گرفته، حالا ناگزیر است در بزرگترین جشن فوتبالی جهان از نماینده ایران میزبانی کند. این همان ویژگی منحصربهفرد ورزش است که گاه معادلات خشک سیاسی را کنار میزند و واقعیتهای دیگری را پیش چشم افکار عمومی جهان قرار میدهد.
جام جهانی ۲۰۲۶ فارغ از نتایجی که در زمین رقم خواهد خورد، آزمونی برای فوتبال جهان نیز هست؛ آزمونی برای سنجش میزان وفاداری مدیران و برگزارکنندگان به روح واقعی این ورزش؛ کسانی که پیش از این در آزمونهایی به مراتب سادهتر به سبب مرعوب بودن نمره قبولی نگرفته بودند. پایبندی آنها باید به روحی باشد که بر پایه رقابت سالم، احترام متقابل و نزدیکی ملتها شکل گرفته است. نفسها به شماره افتاده است؛ جام بیست و سوم فردا آغاز میشود؛ برای دیدن و قضاوت کردن، یک ماه فرصت کمی نیست.
*گروه فوتبال کیهان ورزشی