دلالان نتایج و رویای تسخیر بزرگترین صحنه فوتبال جهان
کیهان ورزشی-
چرا جام جهانی ۲۰۲۶ مستعد تبانی است؟
با حضور تبانیکنندهها در اغلب تورنمنتهای بزرگ، این نگرانی وجود دارد که بازیکنان تیمهای کوچکتر بیش از همه در معرض آسیبپذیری قرار داشته باشند.
تبانیکنندهها در آخرین جام جهانیای که در ایالات متحده برگزار شد، حضور داشتند. انتظار میرود در این دوره از مسابقات نیز همین اتفاق در حال رخ دادن باشد.
در دیدار ردهبندی جام جهانی ۱۹۹۴ که میان سوئد و بلغارستان برگزار میشد، تبانیکنندهها حضور داشتند.
شب پیش از مسابقه، «عمو فرانکی»، تاجر اندونزیایی-چینی، در محل حضور داشت. او با سوار شدن به هواپیماها و انجام فعالیتهایی در سطح بینالمللی که پیشتر در تورنمنتهای فوتبال آسیا امری رایج بود، دنیای فساد ورزشی را متحول کرد: تبانی در مسابقات.
"عمو فرانکی" و نخستین تلاشها برای خرید نتیجه
" عمو فرانکی " با چند بازیکن سوئدی در هتل آنها ملاقات کرد و از آنان خواست به اتاقش بروند. هنگامی که وارد اتاق شدند، توده عظیمی از پول نقد را روی تخت مشاهده کردند.
" عمو فرانکی " به آنها پیشنهاد داد که در ازای رقم مذکور، نتیجهای را که او میخواست رقم بزنند. بازیکنان پیشنهاد را رد و اتاق را ترک کردند.
آیا تبانیکنندهها در این جام جهانی نیز حضور خواهند داشت؟ چرا که نه؟ آنها از آن زمان تاکنون تقریبا در تمامی تورنمنتهای بزرگ حضور داشتهاند.
منابع این اطلاعات صدها بازیکن، مربی، داور، مقام فدراسیونهای ملی فوتبال، ماموران اجرای قانون و مدیران ارشد فیفا هستند؛ از جمله سپ بلاتر، رئیس پیشین فیفا.
پروندههایی که نگرانیها را افزایش دادهاند
اگر درباره امکان ظهور دوباره تبانی در جام جهانی ۲۰۲۶ تردید دارید، اکنون مشخص شده است که الی واهی، مهاجم ساحل عاج، تنها دو هفته پیش از سفر به جام جهانی به دلیل اتهامات مربوط به تبانی در یک موقعیت خاص بازی بازداشت شده بود. تحقیقات همچنان ادامه دارد؛ بنابراین به " واهی " اجازه داده شده است که به آمریکا سفر کند و در مسابقات شرکت داشته باشد.
شاید حتی شگفتانگیزتر این باشد که فلیکس تسوایر، داور دیدار استرالیا و آمریکا، در گذشته به دلیل تبانی محروم شده بود. نمونههایی از این دست نشان میدهند که رسواییهای مرتبط با تبانی در فوتبال بینالمللی تا چه اندازه رایج شدهاند.
بدشانسترین گردشگران جهان
موضع رسمی این است که تبانیکنندهها بدشانسترین گردشگران جهان هستند؛ بله، آنها به تمامی این تورنمنتها میآیند، اما هرگز موفق نمیشوند.
در مسابقات قهرمانی جوانان جهان ۱۹۹۵ در دوحه قطر، دو بازیکن پرتغالی به اتاق هتلی دعوت شدند تا درباره پیشنهادی جالب از سوی چند زن گفتوگو کنند. وقتی وارد اتاق شدند، با تودهای از پول روی میز و سه «تبانیکننده شناختهشده» روبهرو شدند. برگزارکنندگان مسابقات، تبانیکنندهها را تا فرودگاه همراهی کردند و اجازه دادند کشور را ترک کنند.
دوازده سال بعد، در جام جهانی زنان ۲۰۰۷ در چین، ماجرا تکرار شد. ویلسون راج پرومال، یکی از مشهورترین تبانیکنندههای بینالمللی، در آنجا حضور داشت. او به چند بازیکن تیم ملی غنا نزدیک شد. یکی از بازیکنان صادق این موضوع را گزارش کرد. پرومال توسط پلیس بازداشت شد ولی سپس او را تا ایستگاه قطار همراهی کردند و از وی خواستند شهر را ترک کند.
روسیه ۲۰۱۸؛ وقتی نتیجه برای هر دو تیم مناسب بود
۱۰ سال بعد، در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه، مسابقه ژاپن و لهستان در بیست دقیقه پایانی به نمایشی مضحک تبدیل شد. نتیجه ۱-۰ به سود لهستان باعث صعود هر دو تیم میشد؛ بنابراین تقریبا هیچ بازیکنی توپ را از خط میانی عبور نمیداد. هواداران حاضر در ورزشگاه با سوتهای اعتراضی خود واکنش نشان دادند.
سنگال به دلیل همین صعود متقابل و تضمینشده حذف شد و ژاپن به مرحله بعد راه یافت. عامل تعیینکننده، قانون تازه «بازی جوانمردانه» فیفا بود؛ ژاپن کارت زرد و قرمز کمتری نسبت به سنگال دریافت کرده بود.
منتقدان خواهند گفت این مورد تبانی توسط مجرمان حرفهای انجام نشد، بلکه توافقی میان دو تیم برای رسیدن به نتیجهای سودمند برای هر دو طرف بود. این استدلال درست است، اما پذیرش چنین بازی فاسدی، سطح حکمرانی در فیفای تحت مدیریت جانی اینفانتینو را بهخوبی نشان میدهد.
چرا جام جهانی هدف تبانیکنندهها است؟
موارد مشابه فراوانند. حتی در جام جهانی ۲۰۲۲ نیز یک مسابقه از سوی بازرسان مشکوک تشخیص داده شد. هرچند هیچ چیز اثبات نشد ولی رالف موتشکه، رئیس پیشین امنیت فیفا، اذعان کرده است که تبانیکنندهها در بیشتر دورههای جام جهانی حضور داشتهاند.
مسابقات جام جهانی میلیاردها دلار درآمد اسپانسری به همراه دارند، ورزشگاهها معمولا مملو از تماشاگر هستند و میلیونها نفر در سراسر جهان آنها را دنبال میکنند. پس چرا تبانیکنندهها به جای تمرکز بر رویدادهای کوچکتر، به سراغ بزرگترین تورنمنت فوتبال جهان میآیند؟
اگر ببازند، اهمیتی ندارد
یکی از تبانیکنندههای آسیایی در مصاحبهای مخفیانه که بهطور پنهانی ضبط شده بود، گفت: "هر چیزی که بخواهید، برایتان فراهم میکنیم. بعد از این مسابقه، من بازی دیگری در جام جهانی زیر ۲۰ سال دارم... فلان تیم، تیم ماست... بعد از دو مسابقه اول، قطعا حذف میشوند... یعنی اگر ببازند، مهم نیست. "
او درباره مسابقاتی صحبت میکرد که در آن یک تیم به برد نیاز دارد، در حالی که تیم دیگر بدون توجه به نتیجه در هر صورت حذف خواهد شد. تبانیکنندهها این موضوع را بهخوبی میدانند و از آن به سود خود استفاده میکنند.
تیمهای فقیر، هدفی آسانتر برای فساد
اگر این تورنمنت نیز از الگوهای گذشته پیروی کند، ممکن است بازیکنان برخی از تیمهای کوچکتر حاضر در جام جهانی، دستمزدی دریافت نکنند و این اوضاع را بدتر میکند.
فیفا میلیونها دلار به هر فدراسیون ملی شرکتکننده اختصاص میدهد. این سازمانها باید درباره نحوه پرداخت با بازیکنان مذاکره کنند، اما برخی از مدیران ارشد بخش بزرگی از این پول را برای خود برمیدارند و در مقابل، برای بازیکنان از شعارهایی نظیر «توسعه ملی» سخن میگویند. با گسترش مسابقات به ۴۸ تیم، تعداد بیشتری از تیمها در چنین شرایطی قرار گرفتهاند.
یکی از بازیکنان آفریقایی این وضعیت را چنین توصیف کرد: "هر وقت کسی درباره میهنپرستی و خیر و صلاح فوتبال صحبت میکند، میفهمم که قرار است پولی دریافت نکنم! "
آیا رابطه ترامپ و اینفانتینو مانع از برخورد خواهد شد؟
در این جام جهانی، مشکل بزرگتری نیز وجود دارد: انگیزه کافی برای متوقف کردن تبانیکنندهها دیده نمیشود.
در اداره تحقیقات فدرال آمریکا، واحدی ویژه برای رسیدگی به پروندههای سلامت ورزشی و تبانی وجود دارد. این واحد سخت در تلاش است تا جام جهانی و فعالیت تبانیکنندهها را زیر نظر داشته باشد.
با این حال، اگر ماموران به موفقیت چشمگیری دست یابند، ممکن است این موضوع به زیان حرفهای آنان تمام شود. دونالد ترامپ با محبوبیت پایینی روبروست و انتخابات میاندورهای نیز در پیش است. پیشبینی میشود دموکراتها کنترل مجلس نمایندگان و سنا را بازپس بگیرند.
در چنین شرایطی، ترامپ ممکن است با دو سال محاکمههای استیضاح مواجه شود. او به یک جام جهانی موفق نیاز دارد، نه تورنمنتی که زیر سایه رسوایی تبانی قرار بگیرد.
پیوند نزدیک ترامپ و اینفانتینو
ترامپ و جانی اینفانتینو روابط نزدیکی دارند. میزان تمجید و حمایت اینفانتینو از ترامپ بیش از اندازه اغراقآمیز توصیف میشود. سال گذشته، در یک کنفرانس تجاری در آمریکا، اینفانتینو گفت: "فکر میکنم همه ما باید از کاری که او انجام میدهد حمایت کنیم، زیرا به نظرم عملکردش بسیار خوب بوده، درست است؟ "
چند هفته بعد نیز اینفانتینو «جایزه صلح فیفا» را به ترامپ اعطا کرد. هرگونه رسوایی احتمالی در زمینه تبانی، محصول اصلی اینفانتینو یعنی جام جهانی را زیر سوال خواهد برد و اگر اینفانتینو آسیب ببیند، ترامپ نیز آسیب خواهد دید.
هشدار پایانی
این وضعیت نشاندهنده افول غمانگیز ماموران فدرال آمریکاست. ۱۰ سال پیش، آنان در قلب پروندههای فساد مدیران فیفا قرار داشتند. آن روزها و آن ماموران دیگر وجود ندارند.
اخیرا وزارت دادگستری دولت ترامپ اعلام کرد که باقیمانده پروندههای مربوط به مدیران سابق فیفا را نیز مختومه خواهد کرد. پس در شرایط کنونی، ایالات متحده در طول این جام جهانی، محیطی باز و مناسب برای فعالیت تبانیکنندهها خواهد بود.
*سید محمدطاهر شاهین