زیدان؛ بازگشت اسطوره برای شروع دوباره فوتبال فرانسه
کیهان ورزشی-
سالها انتظار سرانجام به پایان رسید. اتفاقی که از مدتها پیش همه آن را محتملترین سناریوی آینده فوتبال فرانسه میدانستند، اکنون رنگ واقعیت گرفته است. فدراسیون فوتبال فرانسه (FFF) به طور رسمی اعلام کرد زینالدین زیدان، اسطوره فراموشنشدنی فوتبال این کشور و سرمربی پرافتخار پیشین رئال مادرید، هدایت تیم ملی فرانسه را بر عهده گرفته است.
زیدان با امضای قراردادی چهارساله، تا پایان جام جهانی ۲۰۳۰ هدایت «خروسها» را در اختیار خواهد داشت؛ ماموریتی که پس از کنارهگیری دیدیه دشان و پایان حضور ۱۴ ساله او روی نیمکت تیم ملی آغاز میشود. دشان پس از آنکه فرانسه در جام جهانی ۲۰۲۶ با کسب مقام چهارم به کار خود پایان داد، از سمتش استعفا کرد و اکنون یکی از بزرگترین چهرههای تاریخ فوتبال فرانسه جانشین او شده است.
زیدان در شرایطی مسئولیت تیم ملی کشورش را میپذیرد که میراثی عظیم پیش روی او قرار دارد. دشان نه تنها فرانسه را در سال ۲۰۱۸ به قهرمانی جهان رساند، بلکه در جام جهانی ۲۰۲۲ نیز این تیم را تا فینال پیش برد و طی بیش از یک دهه، یکی از موفقترین دورانهای تاریخ فوتبال فرانسه را رقم زد.
کارنامهای بینقص
زینالدین زیدان ۵۴ ساله، یکی از معدود چهرههایی است که هم در دوران بازی و هم در عرصه مربیگری، تقریبا به تمامی افتخارات ممکن دست یافته است.
او در جام جهانی ۱۹۹۸ با به ثمر رساندن دو گل تاریخی در دیدار نهایی مقابل برزیل، نخستین ستاره قهرمانی جهان را بر پیراهن فرانسه نشاند؛ مسابقهای که نام او را برای همیشه در تاریخ فوتبال جاودانه کرد.
هشت سال بعد، در جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان، زیدان بازوبند کاپیتانی فرانسه را بر بازو بست و یکی از درخشانترین نمایشهای دوران حرفهای خود را ارائه داد. او در مسیر رسیدن فرانسه به فینال، مقابل اسپانیا، برزیل و پرتغال نمایشی خیرهکننده داشت و در دیدار پایانی در برابر ایتالیا نیز با ضربه چیپ معروف «پاننکا» از روی نقطه پنالتی دروازه جانلوئیجی بوفون را گشود.
با این حال، آخرین مسابقه ملی او با تلخترین تصویر ممکن به پایان رسید؛ اخراج در وقتهای اضافه پس از برخورد معروف با مارکو ماتراتزی و شکست فرانسه در ضربات پنالتی.
آغاز مسیر مربیگری
زیدان پس از پایان دوران بازیگری، نخستین گامهای مربیگری خود را در رئال مادرید برداشت. او ابتدا به عنوان دستیار کارلو آنچلوتی فعالیت کرد، سپس هدایت تیم دوم باشگاه، رئال مادرید کاستیا، را بر عهده گرفت و در نهایت به نیمکت تیم اصلی رسید.
آنچه پس از آن رخ داد، بخشی فراموشنشدنی از تاریخ فوتبال اروپا شد. زیدان، رئال مادرید را به سه قهرمانی متوالی لیگ قهرمانان اروپا در سالهای ۲۰۱۶، ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ رساند؛ رکوردی که پیش از آن هیچ مربی دیگری در دوران لیگ قهرمانان موفق به ثبت آن نشده بود.
او ابتدا با سیستم ۴-۳-۳ که از آنچلوتی به ارث برده بود کار را آغاز کرد و سپس با تغییر ساختار تیم به آرایش متعادلتر ۴-۴-۲، انعطاف تاکتیکی چشمگیری به رئال بخشید.
در مجموع، زیدان طی شش فصل حضور روی نیمکت مادرید، ۱۱ جام مختلف، از جمله دو جام باشگاههای جهان (جام بینقارهای فیفا) را فتح کرد و پس از میگل مونیوس و کارلو آنچلوتی، سومین مربی پرافتخار تاریخ باشگاه لقب گرفت.
او در سال ۲۰۱۷ نیز تنها ۶۵۳ روز پس از آغاز دوران مربیگریاش در تیم اول رئال، عنوان بهترین مربی مرد سال فیفا را به دست آورد؛ افتخاری که رکورد دیگری به نام وی ثبت کرد.
پنج سال صبر کرد
برای زیدان، نشستن روی نیمکت تیم ملی فرانسه چیزی فراتر از یک فرصت شغلی بود؛ رویایی که سالها برای تحقق آن صبر کرد. او در نخستین نشست خبری خود پس از معرفی رسمی گفت: "همیشه گفتهام که هیچ چیز برای من بزرگتر از تیم ملی فرانسه نیست. هدایت این تیم برایم هم افتخار است و هم مایه غرور. "
زیدان همچنین اعتراف کرد که در پنج سال گذشته پیشنهادهای متعددی از باشگاههای بزرگ جهان دریافت کرده، اما همه آنها را رد کرده است.
او گفت: "در این پنج سال پیشنهادهای زیادی داشتم ولی همه را رد کردم، چون تنها چیزی که میخواستم، هدایت تیم ملی فرانسه بود. "
سرمربی جدید فرانسه حتی این روز را بزرگترین روز دوران مربیگری خود توصیف کرد و افزود: "این شادترین روز دوران مربیگری من است. سالها منتظر چنین فرصتی بودم و طبیعی است که امروز احساساتی باشم. برای این چالش کاملا آمادهام. "
تنها مقصدی که ارزش انتظار داشت
در مراسم معارفه رسمی، «فیلیپ دیالو»، رئیس فدراسیون فوتبال فرانسه، پیش از معرفی سرمربی جدید، از ۱۴ سال حضور موفق دیدیه دشان تجلیل کرد و سپس از آغاز «چرخهای تازه» در فوتبال ملی فرانسه سخن گفت.
او فاش کرد که مذاکرات با زیدان از فوریه ۲۰۲۵، تنها یک ماه پس از اعلام تصمیم دشان برای کنارهگیری، آغاز شده بود.
دیالو گفت: "زینالدین زیدان یکی از بزرگترین اسطورههای فوتبال فرانسه است و خودش نیز بارها اعلام کرده بود که هدایت تیم ملی، یکی از بزرگترین رویاهای زندگیاش است. ما به دنبال فردی بودیم که هم اعتبار و شخصیت لازم را داشته باشد، هم توانایی هدایت یکی از بهترین تیمهای ملی جهان را و هم بتواند قلب هواداران و مردم فرانسه را دوباره تسخیر کند. "
برای خود زیدان نیز این انتصاب، پایان نزدیک به پنج سال انتظار بود؛ انتظاری که با رد پیشنهادهای متعدد باشگاهی همراه شد.
سرمربی جدید فرانسه گفت: "از زمانی که کودک بودم با تیمهای ملی فرانسه زندگی کردهام؛ از رده زیر ۱۵ سال تا تیم بزرگسالان. امروز کمی احساساتی هستم. شاید از بیرون مشخص نباشد، اما حقیقتا هیجانزدهام. "
پایان عصر دشان؛ آغاز فلسفهای تازه
پیش از آنکه درباره آینده سخن بگوید، زیدان نخست به مردی ادای احترام کرد که طی ۱۴ سال گذشته، فوتبال ملی فرانسه را در بالاترین سطح جهان نگه داشته بود؛ دیدیه دشان.
او گفت: "مایلم به دیدیه و تمام اعضای کادرش بابت این ۱۴ سال فوقالعاده تبریک بگویم. فقط میتوانم بگویم: آفرین برای همه آنچه انجام دادی. همه مردم فرانسه قدردان کاری هستند که کردی. "
زیدان تاکید کرد که با وجود آغاز فصلی جدید، هدف تغییر نکرده است: "اکنون فصل تازهای آغاز میشود؛ با کادر فنی و آدمهای جدید، اما هدف همان هدف همیشگی است؛ اینکه فرانسه برنده باشد. "
سرمربی جدید «خروسها» بار دیگر از مسئولیت سنگینی که پذیرفته سخن گفت: "امروز این فرصت نصیب من شده که هدایت این تیم را بر عهده بگیرم و مطمئن باشید تمام توانم را به کار خواهم گرفت تا این تیم دوباره قهرمان شود. "
فوتبال هجومی؛ امضای مخصوص "زیزو"
یکی از مهمترین پرسشهای خبرنگاران درباره سبک بازی فرانسه در دوران زیدان بود. دیدیه دشان، هرچند یکی از موفقترین مربیان تاریخ فوتبال فرانسه محسوب میشود ولی در سالهای اخیر بارها به خاطر فوتبال محافظهکارانه و نتیجهگرایانهاش مورد انتقاد قرار گرفته بود.
زیدان، بدون آنکه مستقیما از سلف خود انتقاد کند، به روشنی از تغییر سبک بازی سخن گفت.
او لبخندزنان اظهار داشت: "لوران بلان، لوران بلان بود. دیدیه، دیدیه بود و زیزو هم زیزو است. "
او سپس فلسفه فوتبالی خود را چنین توضیح داد: "من زمانی شماره ۱۰ بودم. فوتبال هجومی را دوست دارم. گل زدن را دوست دارم. البته همیشه باید تعادل تیم حفظ شود، اما سبک من مبتنی بر حرکت رو به جلو و خلق موقعیتهای گل است. "
زیدان در ادامه وعده داد که جزئیات بیشتری از ایدههای تاکتیکی خود را در نخستین اردوی تیم ملی ارائه خواهد کرد.
او گفت: "بهزودی خواهید دید که میخواهیم چه فوتبالی بازی کنیم. در ماه سپتامبر فرصت خواهیم داشت درباره فلسفه و برنامههای تاکتیکیام مفصل صحبت کنیم. "
میدانم چگونه باید برنده شد
فیلیپ دیالو همچنین پرده از یکی از مهمترین دلایل انتخاب زیدان برداشت.
او گفت: "در جریان مذاکرات، زیدان جملهای به من گفت که تصمیم نهایی را قطعی کرد. او گفت: "آقای رئیس، من بلد هستم چگونه برنده شوم. "شاید کمتر کسی در تاریخ فوتبال بتواند چنین جملهای را با این میزان اعتبار بیان کند.
وقتی از زیدان پرسیده شد که چگونه میخواهد فرانسه را دوباره به قله جهان برساند، پاسخ داد: "نمیتوان در چند جمله توضیح داد که چگونه قرار است برنده شویم ولی یک چیز را میدانم؛ ما تمام مواد اولیه لازم را در اختیار داریم. "
او ادامه داد: "ما بازیکنانی فوقالعاده و تیمی عالی داریم. حالا باید در کنار آنها باشم، فلسفه فوتبالیام را منتقل کنم و اهداف مشترکمان را برای آینده مشخص کنیم. "
نسل طلایی فرانسه؛ سرمایهای در اختیار زیدان
زیدان هدایت یکی از مستعدترین نسلهای تاریخ فوتبال فرانسه را بر عهده گرفته است.
تیم ملی این کشور ستارههایی، چون کیلیان امباپه، مایکل اولیسه، عثمان دمبله و دزیره دوئه را در اختیار دارد و از هماکنون یکی از مدعیان اصلی قهرمانی در یورو ۲۰۲۸ و جام جهانی ۲۰۳۰ به شمار میرود.
سرمربی جدید فرانسه البته از پاسخ دادن به برخی از پرسشهای حساس خودداری کرد. برای مثال، وقتی از او درباره ادامه کاپیتانی کیلیان امباپه سوال شد، گفت: "ابتدا باید با بازیکنان دیدار کنم. آنها بازیکنان فوقالعادهای هستند و بعد از صحبت با تیم درباره چنین تصمیمهایی اظهار نظر خواهم کرد. "
او تنها بر یک اصل تاکید کرد: "باید کاری کنیم که این تیم همچنان تیمی برنده باقی بماند. "
زیدان در ادامه نیز جملهای بر زبان آورد که میتواند معیار انتخاب بازیکنان در دوران او باشد: "کسانی بازی خواهند کرد که شایستگیاش را داشته باشند؛ کسانی که گرسنه موفقیت باشند و پوشیدن پیراهن فرانسه آنها را به بازیکنان بهتری تبدیل کند. صرفا گفتن اینکه به پوشیدن این پیراهن افتخار میکنید، کافی نیست؛ باید آن را در زمین مسابقه ثابت کنید. "
*سید محمدطاهر شاهین