انتخاب و آماده سازی "نامتعارف"!
کیهان ورزشی-
هفته پیش در خصوص تیم فوتبال امید کشورمان نوشته بودیم که: " پیروزی سه بر یک مقابل تیم فوتبال امید امارات و توقف بدون گل در مقابل تیم فوتبال امید چین رضایت بخش به نظر می‌رسد، اما راه درازی برای شکستن طلسم بیست ساله ناکامی تیم امید هنوز باقی مانده چرا که باید دید ۱) تیم ما مقابل تیم‌های با کیفیت‌تر و فنی‌تر چگونه عمل می‌کند؟ ۲) آیا کیفیت بازی بازیکنان تا پایان حفظ خواهد شد؟ ۳) در مراحل بعد چقدر می‌توانیم کم اشتباه و هوشیار ظاهر شویم؟ ۴) چقدر می‌توانیم ضعف‌ها و ناهماهنگی‌های موجود را در این زمان به حداقل برسانیم؟ " همچنین نوشته بودیم:" علی رغم نقاط قوت عینی در این تیم اشکالات در ساختار دفاعی، اشتباهات فردی در جایگیری، یارگیری و نحوه پوشش در خط دفاع نگران کننده است و ما در بازی فیزیکی شکننده و آسیب پذیر هستیم. " جملات فوق این پیام را به مخاطبان ما می‌رساند که: به ادامه روند تیم فوتبال امید "امیدوار" نیستیم و صعود این تیم به مراحل بالا و امکان کسب مدال آن را کاری دشوار می‌دانیم. چرا که موفقیت هر تیم به برنامه ریزی و آماده سازی مناسب، هم از نظر روحی و هم از نظر جسمی و ذهنی گره خورده و برای این منظور هر تیم موفق نیازمند وجود و حضور مدیران و مسئولان آگاه، توانمند، متخصص و متعهد نسبت به انجام صحیح وظایف خویش است. مدیران و مسئولانی که با درایت راه را برای موفقیت تیم شان هموار کنند. برای این منظور باید تمام پیش بینی‌های لازم برای تجهیز یک تیم به عوامل پیروزی زا به عمل آید. یعنی همه عناصر و اجزایی که در شکل گیری یک تیم مدعی و قدرتمند دخیل هستند دیده و به کار گرفته شوند. برای تشکیل چنین تیمی ابتدا باید کادر فنی آن بر مبنای نیاز، سیاست گذاری و اهداف مورد نظر گزینش شوند. وقتی اهداف و سیاست‌های تیم مشخص شد آنگاه مدیران و روسای آن باید بدانند و ببینند کدام گروه از مربیان قادر به اجرای برنامه آنها خواهند بود؟ این مدیران باید به آن درجه از آگاهی و اشراف در حیطه وظایف تخصصی خویش رسیده باشند که بدانند کدام گروه از مربیان به درد تیم مورد نظر می‌خورند؟ این مربیان باید دارای چه ویژگی‌ها و شاخص‌هایی باشند؟ مدیران یک تیم باید بدانند مربیان فلسفه فکری و کاری متفاوت دارند، مدیران یک تیم باید بدانند کار مربی گری در هر رده سنی کاملا تخصصی و متفاوت است. یک مربی نمی‌تواند همانطور که با یک بچه پانزده ساله رفتار می‌کند با یک جوان بیست و چند ساله رفتار کند. نمی‌تواند همانطور که یک نوجوان را تمرین و آموزش می‌دهد یک جوان بیست و چند ساله را آموزش بدهد. تازه با اشراف به همه مسائل مورد اشاره مدیران هر تیم باید بدانند به کدام گروه از مربیان اعتقاد دارند و کدام مربی می‌تواند آنها را به هدف مورد نظر بهتر برساند؟ به عنوان مثال اگر یک تیم به دنبال نتیجه گیری و کسب موفقیت در یک تورنمنت است، باید دنبال مربیان نتیجه گرا باشد. اگر نگاه مدیران و مسئولان یک تیم به آینده است باید به دنبال ثبات تیمی و حفظ شاکله اصلی آن برای سال‌ها و رویداد‌های آینده باشند. پس می‌بینید که مدیران چگونه و تحت چه شرایطی مربیان مورد نظر خود را انتخاب و گزینش می‌کنند. در دنیای فوتبال سبک کار یک مربی نتیجه گرا با یک مربی سازنده و آینده نگر فرق می‌کند و همانطور که فلسفه کاری مربیان با یکدیگر متفاوت است نوع و شیوه کار مربی با بازیکنان در رده‌های سنی مختلف نیز هم از نظر کار آموزش و هم از نظر رفتار با اعضای آن کاملا متفاوت است. آیا مسئولان فدراسیون فوتبال این موارد را در خصوص انتخاب کادر فنی تیم فوتبال امید مورد ملاحظه قرار داده بودند؟ آری پشت هر تیم موفق، مدیران موفق قرار دارند. مدیرانی که بدانند از رویداد پیش رو پیروزی و کسب افتخار می‌خواهند یا نگاه به آینده دارند؟ اگر ما به تیم امید چندان امیدی نداشتیم و به موفقیتش دل نبسته بودیم، دقیقا به همین دلایل بود. چون مسئولان فدراسیون فوتبال نمی‌دانستند از شرکت در بازی‌های آسیایی چه هدفی را دنبال می‌کنند؟ کسب مقام و مدال؟ یا کسب تجربه و آماده سازی برای صعود به مسابقات المپیک ۲۰۲۸؟ باور ما این است که فدراسیون فوتبال، تیم امید را برای کسب مقام و افتخار در بازی‌های آسیایی ناگویا نبسته بود. چون: ۱) انتخاب کادر فنی دیر و نا به هنگام انجام شد. ۲) تیم زمان کافی برای آماده سازی، ایجاد هماهنگی‌های تیمی و فنی و کسب تجربه در مقابل تیم‌های مختلف با سبک‌های بازی متفاوت نداشت.۳) پیش بینی‌های لازم برای در اختیار قرار گرفتن بازیکنان از باشگاه‌ها با توجه به تجارب تلخ گذشته به عمل نیامده بود. ۴) انتخاب کادر فنی بدون ملاحظه و در نظر گرفتن چنین هدفی با بی توجهی نسبت به شاخص‌های مورد نیاز آن صورت گرفت و اشتباه بود. درست است که حسین عبدی با اغلب همین بازیکنان در رده سنی نوجوانان موفق شد. اما او با همین بازیکنان در رده سنی جوانان نتوانسته بود به موفقیتی دست یابد! به غیر از این متاسفانه و بر خلاف انتظار، شناخت قبلی وی از بازیکنان تحت مدیریتش در رده‌های سنی نوجوانان و جوانان هیچ کمکی به وی نکرد! چرا که در بازی آخر مرحله گروهی و در مقابل تیم کره شمالی مشخص شد قادر به مدیریت بازیکنانش نیست! وقتی یک مربی در اولین مصاحبه خود بعد از بازگشت در فرودگاه بازیکنان را به انجام بازی "نامتعارف" متهم می‌کند، یعنی حسین عبدی یا "ندانسته یا نتوانسته" از این شناخت قبلی، چگونه و چطور در افزایش اتحاد همدلی و انسجام تیمی استفاده کند؟! وقتی یک مربی در فرودگاه با زبان اشاره بازیکنان را متهم به توطئه می‌کند، یعنی او هنوز با اصول مربیگری علی رغم سپری کردن دوره‌های آموزش حرفه‌ای آشنا نیست. البته دانستن علم فوتبال برای یک مربی لازم است، اما کافی نیست. یک مربی چیز‌هایی که به مرور زمان و در نتیجه بیش از بیست سال فعالیت مربیگری در سطوح مختلف می‌آموزد در هیچ کلاس و دوره آموزشی نمی‌تواند به آنها دست یابد. فوتبال یک رشته عملی است که اتفاقا مبانی تاکتیکی و تئوری آن نیز بر اساس همین تجارب به دست آمده و در طی سالیانی دراز رشد و تکامل کرده و به باروری رسیده است. تیم ما اگر در اولین بازی خود مقابل امارات شکست می‌خورد این شکست قابل توجیه بود. اما در سومین بازی وقتی ما تمام ویژگی‌های مثبت خود را از دست می‌دهیم و تبدیل به یک تیم کاملا بی انگیزه، از هم پاشیده، بی روحیه و از دست رفته می‌شویم که نتیجه آن دریافت چهار گل از حریف است و نمی‌توانیم از تک گل به دست آمده خود حتی در یک نیمه محافظت کنیم! یعنی تیم امید جدا از مشکلات فنی، درگیری ذهنی، ضعف روحی و عدم تمرکز نیز داشته و به نظر می‌رسد بیش از بازیکنان، کادر فنی تیم در آن غرق شده بودند. متاسفانه تیم ما در نیمه دوم به مراتب ضعیف‌تر از نیمه اول نشان داد، چون بازیکنان در نیمه دوم همان اندک دوندگی و میل به جنگندگی را هم از دست دادند و عملا برای حفظ شانس صعود یعنی "شکست با حداقل گل خورده" نیز تلاشی نکردند! معلوم نیست در رختکن تیم ما در بین دو نیمه چه گذشته است؟ راستی کادر سرپرستی تیم امید ما چه کسی بود؟ آیا او در حد و اندازه چنین مسئولیتی بود و نشان داد؟ مسئولی که بتواند آرامش از دست رفته را به کادر فنی باز گرداند یا لااقل گزارش دقیقی از مسائل تیم را به فدراسیون فوتبال ارائه کند. ضمن احترام به کادر سرپرستی اعزامی باید اعتراف کنیم که این کادر را نمی‌شناسیم و از سوابق و شایستگی‌های احراز این پست برای ایشان مطمئن نیستیم!
امید نه هدف داشت نه جهت!
نوشتیم برای فدراسیون فوتبالی که دنبال کسب مقام و افتخار در یک رویداد است: جذب یک سرمربی نتیجه گرا با تجربه و کارنامه دار با سبک و فلسفه بازی مورد نیاز یک اصل است. چنین فدراسیونی باید مدت‌ها پیش از برگزاری یک رویداد تیم سازی کند و تیم سازی مستلزم: زمان بیشتر، اردو‌ها و دیدار‌های تدارکاتی افزون‌تر و برنامه ریزی بی نقص و اجرای دقیق آن است. اما اگر فدراسیون فوتبال ما دنبال کسب نتیجه در ناگویا نبود و می‌خواست با اعزام یک تیم زیر بیست و یک سال به این مسابقات، هدف کسب تجربه و افزایش آمادگی شرکت در رقابت‌های انتخابی المپیک را دنبال کند، چرا رئیس فدراسیون فوتبال از عملکرد تیم امید گلایه و انتقاد کرد؟ و در مصاحبه خود تصریح نمود که از عملکرد تیم مقابل کره شمالی ناامید شده است؟ وقتی قرار نیست تیم ما در بازی‌های آسیایی مدال بگیرد چه فرقی می‌کند که از گروه خود صعود کنیم و بعد در مرحله حذفی ببازیم و حذف شویم؟ حذف شدن در مرحله گروهی یا حذفی فرقی با هم ندارد مگر در یک بازی بیشتر که البته آن یک بازی بیشتر هم به درد تیم امید ما نمی‌خورد، چون وقتی قرار باشد سرمربی و کادر فنی تیم امید به دلیل عدم نتیجه گیری اخراج شوند یا با استعفای آنها موافقت شود تا مجددا گروه "دیگری" با تفکرات دیگری برای مسابقات دیگری انتخاب شوند! عملا همان یک بازی بیشتر هم دردی از ما دوا نخواهد کرد، چون این بازی‌ها اساسا نمی‌تواند به تجربه و شناخت کادر فنی بعدی تیم امید کمک کند. همانطور که انجام آن همه بازی تدارکاتی و رسمی در انتخابی مسابقات قهرمانی زیر بیست و سال آسیا در زمان حضور "امید روانخواه" در تیم امید، هیچ کمکی به حسین عبدی نکرد! به باور ما، فدراسیون فوتبال تیم امید را یا بی هدف به بازی‌های آسیایی فرستاد یا حداقل برای تحقق هدفش برنامه و اهتمامی نداشت؛ بنابراین تیم فوتبال امید در این دوره از مسابقات نیز مانند بیست سال گذشته، بی برنامه، سردرگم، ناهماهنگ و با ضعف‌های فنی مشهود در کار تیمی شرکت کرد. چون هم فرآیند تیم سازی در گذر زمان به درستی انجام نشده بود و هم با کمال احترام نسبت به کادر فنی تیم امید این عزیزان فاقد شاخص‌ها و ویژگی‌های مربیان نتیجه گرا بودند. مربیانی که در یک تورنمنت نسبتا کوتاه مدت بتوانند هم از عهده مدیریت بازیکنان برآیند، هم از عهده مدیریت مسابقات و بازی‌های این تیم.
*مازیار مهرانی