آغاز یک مسیر دشوار
کیهان ورزشی-
تیم ملی فوتبال ایران جام جهانی ۲۰۲۶ را با تساوی ۲-۲ در برابر نیوزیلند آغاز کرد؛ نتیجهای که شاید در نگاه نخست نتواند رضایت کامل هواداران فوتبال را جلب کند، اما اگر شرایط پیرامونی، دشواریهای پیش از مسابقات و واقعیتهای فنی فوتبال امروز جهان را در نظر بگیریم، میتوان آن را شروعی امیدوارکننده برای ادامه مسیر دانست.
جام جهانی بزرگترین آوردگاه فوتبال جهان است، تورنمنتی که حتی قدرتهای سنتی فوتبال نیز بعضا در گام نخست آن با مشکلات جدی مواجه میشوند. تاریخ این مسابقات بارها نشان داده که تیمهای بزرگ در شروع کار لزوماً بهترین نتایج خود را کسب نمیکنند. در همین دوره هم شاهد بودیم که اسپانیا، یکی از مدعیان فتح جام جهانی، مقابل حریفی ناشناخته به نام کیپ ورد متوقف شد. بنا براین دشواری شروع مسابقات موضوعی نیست که فقط مختص فوتبال ایران باشد. فشار روانی، حساسیت مسابقه نخست، نگرانی از اشتباه و اهمیت کسب امتیاز در بازی اول، عواملی هستند که تقریباً تمام تیمها را تحت تأثیر قرار میدهند.
از سوی دیگر شرایط تیم ملی فوتبال ایران با بسیاری از رقبای حاضر در جام جهانی متفاوت است. ملیپوشان کشورمان در حالی راهی این رقابتها شدند که از مدتها قبل با مشکلاتی خارج از زمین فوتبال دست و پنجه نرم میکردند. شرایط جنگی کشور بعد از تهاجم همه جانبه دشمن آمریکایی - صهیونی، محدودیتهای موجود برای برگزاری اردوها و دیدارهای تدارکاتی و سختیهای برنامه ریزی، باعث شد تیم ملی نتواند مانند بسیاری از رقبای خود با آرامش و آمادگی کامل وارد مسابقات شود، آن هم در شرایطی که فوتبال مدرن امروز بیش از هر زمان دیگری به برنامه ریزی دقیق، بازیهای دوستانه باکیفیت و هماهنگی تاکتیکی نیاز دارد.
بسیاری از تیمهای حاضر در جام جهانی ماهها پیش از آغاز مسابقات، اردوهای متعددی برگزار کردند و در برابر حریفان مختلف به میدان رفتند ولی تیم ملی ایران در مسیر آماده سازی خود با محدودیتهایی روبهرو بود که حتی در برخی از مقاطع، امکان برگزاری دیدارهای تدارکاتی مناسب را از بین برد، تا جایی که کادر فنی ناچار شد برای حفظ آمادگی بازیکنان، به برگزاری بازیهای درون تیمی روی بیاورد، روشی که در فوتبال ایران سابقه دارد و معمولاً زمانی مورد استفاده قرار میگیرد که امکان انجام مسابقات تدارکاتی استاندارد وجود نداشته باشد.
در کنار این مسائل، رفتارهای غیرحرفهای "آمریکایِ میزبان" نیز شرایط را برای تیم ملی دشوارتر کرد. فیفا در شعارهایش تاکید دارد که همه تیمها از امکانات برابر و شرایط یکسان برخوردار باشند، اما در این جام جهانی بسیاری از تصمیمات و محدودیتها عملاً کار را برای ملیپوشان ایران سختتر کرده است. نمونه بارز این محدودیت ها، عدم صدور ویزا برای بسیاری از همراهان، از جمله مدیر تیم ملی و مهمتر از آن، الزام ملی پوشان به بازگشت سریع به محل اقامت خود پس از پایان هر بازی است، موضوعی که باعث میشود بازیکنان فرصت کافی برای استراحت و ریکاوری در شهر محل برگزاری مسابقه را نداشته باشند. چنین شرایطی قطعاً بر کیفیت آماده سازی تیم تأثیر میگذارد و نمیتوان آن را نادیده گرفت.
با وجود همه این دشواری ها، تیم ملی ایران در نخستین مسابقه خود نشان داد که از ظرفیت فنی قابل توجهی، به ویژه در فاز تهاجمی برخوردار است. هرچند نتیجه نهایی تساوی بود و بر اساس محاسبات اولیه صعود از گروه، کسب سه امتیاز میتوانست شرایط را بسیار مطلوبتر کند ولی نحوه بازی تیم ملی نکات امیدوارکنندهای در دل خود داشت. ایران در بسیاری از دقایق مسابقه توانست بر جریان بازی مسلط شود، موقعیتهای خطرناکی خلق کند و نشان دهد که از نظر فنی چیزی کمتر از رقبای خود ندارد.
البته اشکالات دفاعی و برخی از ناهماهنگیها نیز در این دیدار مشاهده شد؛ مواردی که اگر برطرف شوند، تیم ملی میتواند به سطح بالاتری برسد. فوتبال ایران در همین مسابقه نشان داد که هنوز ظرفیت پیشرفت دارد و فاصله قابل توجهی میان توان واقعی تیم و عملکردی که مقابل نیوزیلند ارائه شد وجود دارد. این موضوع از یک منظر مثبت است، زیرا به این معناست که تیم ملی هنوز به سقف تواناییهای خود نرسیده و میتواند در بازیهای آینده بهتر ظاهر شود.
نکته مهم دیگر اینکه ایران در شرایطی به این تساوی دست یافت که در بخشهایی از مسابقه میتوانست حتی به پیروزی هم برسد. اگر در برخی از صحنهها خوش شانستر بودیم و در وظایف دفاعی تمرکز بیشتری داشتیم، دستیابی به سه امتیاز دور از دسترس نبود. همین مسئله نشان میدهد که فاصله میان تساوی و پیروزی برای تیم ملی بسیار اندک بوده است.
اکنون نگاهها به دو دیدار حساس مقابل بلژیک و مصر دوخته شده است. بدون تردید این دو بازی دشوار خواهد بود ولی فوتبال بارها ثابت کرده که هیچ نتیجهای از پیش تعیین شده نیست. تیم ملی ایران در دورههای گذشته بارها در برابر قدرتهای بزرگ فوتبال جهان نمایشهای قابل قبولی ارائه کرده و توانسته رقابت نزدیکی با تیمهای مطرح داشته باشد؛ بنابراین دلیلی وجود ندارد که از هم اکنون نسبت به ادامه مسیر ناامید باشیم.
برعکس، آنچه از بازی نخست مشاهده شد، میتواند مبنایی برای امیدواری باشد. بازیکنان ایرانی از کیفیت فنی مناسب، انگیزه بالا و روحیه جنگندگی برخوردارند. اگر کادر فنی بتواند نقاط ضعف مشاهده شده در دیدار نخست را برطرف کند و تیم به هماهنگی بیشتری برسد، کسب امتیاز مقابل بلژیک و مصر کاملاً امکان پذیر خواهد بود.
جام جهانی برای ایران تازه آغاز شده است. شاید تساوی با نیوزیلند بهترین نتیجه ممکن نبود، اما با توجه به شرایط تیم ملی، آن را میتوان آغاز قابل قبولی برای ادامه راه دانست. مهمتر از نتیجه، نشانههایی است که از توانایی و ظرفیت فوتبال ایران مشاهده شد؛ نشانههایی که میگوید این تیم هنوز حرفهای زیادی برای گفتن دارد.
فوتبال ایران بار دیگر ثابت کرد که میتواند فراتر از پیشبینیها ظاهر شود. مسیر صعود همچنان باز است و رؤیای حضور در دور دوم جام جهانی، بیش از هر زمان دیگری در دسترس به نظر میرسد. آنچه اکنون نیاز داریم، حفظ آرامش، حمایت از تیم ملی و باور به توانایی بازیکنانی است که هنوز فرصت دارند بهترین نسخه خود را در بزرگترین آوردگاه فوتبال جهان به نمایش بگذارند.
*گروه فوتبال کیهان ورزشی