در ۳۶ سالگی تازه به دوران اوج خود میرسم!
کیهان ورزشی-
۱۰ سال پیش در چنین روزی، گرت ساوتگیت با تصمیمی دشوار روبهرو شد. تام هیتون، دروازهبان سوم تیم ملی انگلیس، کمتر از دو روز مانده به دیدار خارج از خانه مقابل اسلوونی در مرحله مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه، مجبور شد از فهرست بازیکنان تیم کنار بکشد. با توجه به فرصت اندک باقیمانده، ساوتگیت تصمیم گرفت جردن پیکفورد را از تیم زیر ۲۱ سال به تیم بزرگسالان ارتقا دهد.
پیکفورد که آن زمان تنها ۲۲ سال داشت و فقط هفت مسابقه در لیگ برتر انجام داده بود، ناگهان در مرکز توجهات فوتبال بزرگسالان قرار گرفت. واقعیت این موقعیت تازه، بهمحض آنکه روی تنها صندلی خالی اتوبوس تیم نشست، خودش را به او نشان داد.
او به یاد میآورد: "هرگز فراموش نمیکنم که در اتوبوس روبروی وازا – وین رونی – نشسته بودم. بهشدت عصبی بودم و از شدت اضطراب تمام بدنم میلرزید، اما همه اینها بخشی از ماجراست. اردو فقط دو روز طول کشید ولی آن روزها را هرگز فراموش نخواهم کرد. خاطراتی فوقالعاده، واقعا فوقالعاده. هارتی – جو هارت – در آن بازی محشر ظاهر شد. "
نخستین دعوت ملی؛ آغاز مسیری بزرگ
پیکفورد پس از نخستین دعوتش به تیم بزرگسالان انگلیس، در شبکه اجتماعی ایکس، که آن زمان توییتر نام داشت، نوشت: "باعث افتخار است که برای نخستین بار به تیم بزرگسالان انگلیس دعوت شدهام! برای مسیری که در پیش رو دارم بسیار هیجانزدهام و بیصبرانه منتظرم که شروع کنم. "
ـ جردن پیکفورد، ۹ اکتبر ۲۰۱۶
در واقع، انگلیس تساوی بدون گل آن مسابقه را مدیون واکنشهای درخشان هارت بود، اما سال بعد برای هر دوی آنها، بهویژه پیکفورد که در دوران کودکی هارت را الگوی خود میدانست، اهمیت تعیینکنندهای پیدا کرد.
هارت جایگاهش را در منچسترسیتی از دست داد و تسلط ۹ سالهاش بر پیراهن شماره یک تیم ملی انگلیس بهتدریج رو به پایان رفت. در سوی دیگر، پیکفورد در ساندرلند درخشید و با انتقال به اورتون، فرصت یافت تواناییهایش را بیش از پیش به نمایش بگذارد. همین عوامل باعث شدند ساوتگیت در نوامبر ۲۰۱۷، در یک دیدار دوستانه مقابل آلمان، نخستین بازی ملی را به این دروازهبان ۲۳ ساله بسپارد.
پیکفورد گفت: "پیش از هر چیز، رویای شما فوتبالیست شدن است و پس از آن، بازی کردن برای انگلیس خواهد بود. عوامل زیادی در این مسیر نقش دارند؛ نه فقط تواناییهای خودتان، بلکه تمام سختکوشیای که به خرج دادهاید و تمام افرادی که در این مسیر همراه تان بودهاند.
این اتفاق برای من لحظهای بزرگ بود، اما برای خانوادهام و همسرم نیز همینطور. چنین تجربهای به بخش مهمی از زندگی شما تبدیل میشود. همچنین داستان فوقالعادهای است که میتوانم برای پسرم، آرلو، تعریف کنم؛ پسری که خودش میخواهد دروازهبان شود. "
فرصتی برای بازسازی اعتبار انگلیس
ساوتگیت، پیکفورد را بهعنوان دروازهبان شماره یک تیم ملی برای جام جهانی ۲۰۱۸ انتخاب کرد. انگلیس در شرایطی وارد این رقابتها میشد که پس از نمایشهای فاجعهبار در جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل و یورو ۲۰۱۶، هنوز نتوانسته بود در ۱۲ سال گذشته حتی یک پیروزی در نخستین مسابقه خود در مرحله نهایی جام جهانی به دست آورد. با انتظاراتی که در مقایسه با یک نسل گذشته به پایینترین سطح رسیده بود، دیدار افتتاحیه در برابر تونس فرصتی برای تغییر این سابقه به شمار میرفت.
پیکفورد به یاد میآورد: "تاکید زیادی داشتیم که نخستین بازی مرحله گروهی همیشه برای پیروزی اهمیت فراوانی دارد. طبیعتا فشار بیشتری در چنین مسابقهای وجود دارد و در جام جهانی هیچ بازیای آسان نیست. روی کاغذ، تونس تیمی با رتبه پایینتر بود و همه فکر میکردند باید آن را شکست بدهیم ولی جام جهانی همین است؛ هیچ چیز به این سادگی نیست. کار به دقیقه ۹۱ کشید تا هری – هری کین – گل پیروزی را به ثمر برساند؛ درست همانطور که در موارد زیادی چنین کاری انجام داده است. "
آن پیروزی زمینهساز برد پرگل ۶ بر یک مقابل پاناما شد؛ نتیجهای که صعود انگلیس به مرحله یکهشتم نهایی را قطعی کرد. در آن مرحله، کلمبیا در انتظار "سهشیرها" بود.
شب شکستن طلسم تاریخی ضربات پنالتی
پس از آنکه هری کین در نیمه دوم از روی نقطه پنالتی گلزنی کرد، به نظر میرسید بار دیگر ستاره اصلی مسابقه خواهد بود، اما گل دیرهنگام یری مینا سرانجام بازی را به ضربات پنالتی کشاند. تا آن زمان، هیچ دروازهبان انگلیسی موفق نشده بود از میان ۱۶ پنالتی قبلی که در ضربات پنالتیِ سرنوشتساز با آنها روبهرو شده بود، حتی یکی را مهار کند. انگلیس نیز از سال ۱۹۹۶ تاکنون در ضربات پنالتی یک مسابقه مهم پیروز نشده بود.
پیکفورد گفت: "همه میدانستند که نتیجه بازیهای حذفی برای مدتی طولانی به سود انگلیس رقم نخورده است. سپس مانع بعدی که باید از سر راه برمیداشتیم، طلسم ضربات پنالتی بود. درباره آن صحبت کردیم و سرمربی به فرایند آمادهسازی اعتماد داشت. او میدانست باید بتوانیم قدم پیش بگذاریم و هر کاری از دست مان برمیآید انجام دهیم تا حتی یک درصد برتری بیشتری نسبت به حریف پیدا کنیم. این رویکرد جواب داد. "
پیکفورد قهرمان میشود
کلمبیا با نتیجه ۳ بر ۲ پیش افتاده بود که پنالتی جردن هندرسون را پیکفورد مهار کرد ولی وقتی آندرس اوریبه توپ را به تیرک افقی کوبید و کران تریپیر پنالتیاش را به گل تبدیل کرد، پیکفورد فرصت یافت به قهرمان انگلیس تبدیل شود.
او درباره مهار ضربه کارلوس باکا گفت: "تکالیفم را انجام داده بودم، شیرجه زدم و توپ را مهار کردم. "
پیکفورد ادامه داد: "خیلی زیاد پنالتی تمرین میکردیم؛ واقعا دستبردار نبودیم. میدانستم که اگر آن ضربات را مهار کنم، اعتمادبهنفس همتیمیهایم افزایش پیدا میکند. این کار به آنها اعتمادبهنفس بیشتری میداد تا جلو بروند و پنالتیهایشان را گل کنند. "
اریک دایر نیز همین کار را انجام داد؛ پنالتی تعیینکنندهاش را به گل تبدیل کرد و باعث شد انگلیس تاریخ جام جهانی را تغییر دهد.
پیکفورد با خنده به یاد میآورد: "همه روی سرم ریختند. ۲۲ نفر روی من پریده بودند و من فقط تلاش میکردم هرچه زودتر از زیر دستوپایشان بیرون بیایم! جردن هندرسون به من گفت که او را از آن مخمصهای که میدانید نجات دادهام، اما من گفتم همتیمیها برای همین کارها هستند. چنین اتفاقاتی در جریان ۹۰ دقیقه بازی هم رخ میدهد؛ در هر مسابقه فوتبالی ممکن است پیش بیاید. شما باید به همتیمیهایتان کمک کنید. آن مسابقه واقعا مثل یک ترن هوایی بود؛ پر از فراز و نشیب. "
یک قدم تا فینال؛ تلخی شکست در برابر کرواسی
انگلیس سپس از سد سوئد گذشت تا در مرحله نیمهنهایی به مصاف کرواسی برود. "سهشیرها" با یک ضربه آزاد تماشایی از کران تریپیر پیش افتادند ولی دو گل بازیکنان "واترنی" – لقب تیم ملی کرواسی به معنای «آتشیها» – باعث شد این تیمِ زلاتکو دالیچ باشد که راهی دیدار نهایی مسکو مقابل فرانسه شود.
پیکفورد گفت: "از آن مسابقهها بود که همهچیز بسیار نزدیک پیش میرود، اما در نهایت به هدف نمیرسید. ما خیلی نزدیک شده بودیم ولی در نیمه دوم آن جرقهای را که برای عبور از حریف نیاز داشتیم، پیدا نکردیم. بعد ماریو مانژوکیچ گل زد و در وقتهای اضافه هم نتوانستیم دنده بالاتری پیدا کنیم. "
او افزود: "پس از پایان بازی، کاملا از پا افتاده و ویران شده بودیم، اما وقتی بعدها به آن مسابقه نگاه میکنید، متوجه میشوید که همانجا نقطه آغاز ارتباط دوباره انگلیس با هواداران بود؛ زمانی که همه در کنار هم قرار گرفتند و یکپارچه شدند. بنابراین، هرچند قهرمان نشدیم و میخواستیم به فینال برسیم و فرصت بالا بردن جام را داشته باشیم، نکات مثبت بسیار زیادی از آن تجربه به دست آوردیم. "
دو پنالتی مهارشده، قهرمانی ازدسترفته
انگلیس با تکیه بر آن تجربه به پیشرفت خود ادامه داد و به فینال یورو ۲۰۲۰ رسید؛ رقابتهایی که بهدلیل همهگیری کووید به تعویق افتاده بود. پیکفورد در ضربات پنالتی فینال دو پنالتی ایتالیا را مهار کرد ولی نتوانست مانع از شکست ۳ بر ۲ انگلیس شود.
رسیدن به نخستین فینال بزرگ پس از جام جهانی ۱۹۶۶، انتظارات را افزایش داده بود. "سهشیرها" با همین انگیزه راهی جام جهانی ۲۰۲۲ قطر شدند و با پیروزیهای مهم مقابل ایران، ولز و سنگال، جایگاه خود را در مرحله یکچهارم نهایی تثبیت کردند؛ جایی که فرانسه در انتظارشان بود.
شکست مقابل قهرمان جهان
پیکفورد گفت: "فرانسه در آن زمان قهرمان جهان بود؛ بنابراین، میدانستیم با چه حریفی روبهرو هستیم. در دقایق ابتدایی یک بر صفر عقب افتادیم، اما فوتبال بسیار خوبی بازی میکردیم و فکر میکنم تیم بهتر میدان بودیم. به بازی برگشتیم و تفاوت زیادی میان دو تیم وجود نداشت. سپس آنها گل زدند و ما فرصت داشتیم نتیجه را تغییر دهیم ولی هری کین پنالتیاش را از دست داد. این هم بخشی از فوتبال است؛ فراز و نشیب دارید، اما همه آنها را در کنار یکدیگر تجربه میکنید. این هم تجربه دیگری بود که نتیجهاش به سود ما رقم نخورد. "
احترام به ساوتگیت
آخرین تورنمنت ساوتگیت بهعنوان سرمربی، یورو ۲۰۲۴ بود؛ رقابتهایی که انگلیس بار دیگر به فینال آن راه یافت ولی این بار با نتیجه ۲ بر یک مقابل اسپانیا شکست خورد.
ساوتگیت، انگلیس را به بهترین نتیجهاش در جام جهانی طی ۲۸ سال رساند و این تیم را در تعداد فینالهای رقابتهای بزرگ، به آماری بهتر از مجموع ۹۴ سال پیش از دوران او هدایت کرد. این دستاوردها از نگاه پیکفورد دور نماند.
او اعتراف کرد: "ساوتگیت برای ما فوقالعاده بود و به نظرم آنطور که باید از او قدردانی نشده است. در درجه نخست، هدف ما این بود که ارتباط خود را با هواداران دوباره برقرار کنیم؛ کاری که در سال ۲۰۱۸ انجام و سپس تا سال ۲۰۲۴ به آن ادامه دادیم. خیلی به هدف نزدیک شدیم. شیوه حضور و رفتارش در محیط تیم، در مقام سرمربی، واقعا درخشان بود. او برای من و بسیاری از بازیکنان فوقالعاده بود. به شما اعتماد میکرد و ما نیز با عملکردمان در زمین، این اعتماد را پاسخ میدادیم. "
هیچ احساسی بهتر از رکوردشکنی نیست
وقتی صحبت از جام جهانی فوتبال به میان میآید، جردن پیکفورد، مرد ماراتن انگلیس است. این دروازهبان تاکنون در ۱۹ مسابقه مرحله نهایی جام جهانی به میدان رفته و در آخرین دوره این رقابتها، رکورد ۳۶ ساله پیتر شیلتون را شکسته است.
ماهیت پر فراز و نشیب مسابقات انگلیس در این تورنمنت، دستاورد پیکفورد را به حاشیهای کوتاه در روایت رقابتها تبدیل کرد. تیم توماس توخل پس از پیروزی در دیداری نفسگیر مقابل کرواسی، عبور از شرایط دشوار ورزشگاه داغ مکزیکوسیتی و پشت سر گذاشتن لحظات پراضطراب در برابر جمهوری دموکراتیک کنگو و نروژ، خود را به مرحله نیمهنهایی رساند.
او درباره این تورنمنت، رکوردشکنی خود و اشتیاق فراوانش برای ادامه حضور درون دروازه تا جام جهانی ۲۰۳۰ صحبت میکند.
از تیمی کمامید تا مدعی قهرمانی
* انتظارات از شما در نخستین جام جهانیتان در سال ۲۰۱۸ چه تفاوتی با انتظارات در رقابتهای سال ۲۰۲۶ داشت؟
- تفاوت دارد که از جایگاه یک تیم کمشانس وارد مسابقات شوید یا در قامت یکی از مدعیان قهرمانی به میدان بروید. در سال ۲۰۱۸، هواداران تقریبا هیچ انتظاری از ما نداشتند، اما ما تا مرحله نیمهنهایی پیش رفتیم. در این دوره، از ما بهعنوان یکی از بختهای اصلی قهرمانی یاد میشد.
همه میخواهند در هر مسابقه پیروز شوند و فوتبال فوقالعادهای بازی کنند ولی تمام تیمهایی که به جام جهانی راه پیدا میکنند، شایستگی حضور در این رقابتها را دارند و هیچ مسابقه آسانی وجود ندارد.
* انگلیس در گروه L صدرنشین شد ولی مسیر رسیدن به این جایگاه همیشه هموار نبود. ارزیابی شما از دور نخست مسابقات چیست؟
- از ۹ امتیاز ممکن، هفت امتیاز گرفتیم و با ثبت دو کلینشیت، صدرنشین گروه شدیم. هدف نخست این بود که از مرحله گروهی صعود کنیم؛ هدف دوم، پیروزی در تمام مسابقات و در نهایت صدرنشینی گروه بود. بنابراین، فکر میکنم از این سه هدف، دو مورد را بهدرستی محقق کردیم.
وقتی تیمی مقابل انگلیس بازی میکند، فکر میکنم تلاش میکند به تیمی کاملا متفاوت و خطرناکتر تبدیل شود. این همان معیاری است که خودمان برایمان تعیین کردهایم. به همین دلیل است که تیمهای دیگر اینقدر میخواهند ما را شکست دهند و ما نیز تا این مرحله پیش آمدیم.
* جمهوری دموکراتیک کنگو در مرحله یکشانزدهم نهایی حریف سرسختی بود ولی هری کین با به ثمر رساندن دو گل درخشید.
- او واقعا فوقالعاده است. گل دومش باورنکردنی بود؛ شیوهای که زاویه را پیدا میکند، قدرت ضربه را ایجاد میکند و توپ را با آن دقت درون دروازه میفرستد، شگفتانگیز است.
احساس میکردیم اوضاع اصلا به سود ما پیش نمیرود. مربی معمولا از اصطلاح «کوبیدن مداوم به صخره» استفاده میکند؛ یعنی باید به تلاش ادامه دهید تا سرانجام صخره بشکند. همین اتفاق هم افتاد.
جو ورزشگاه باز هم فوقالعاده بود. تعداد زیادی هوادار به ورزشگاه آمده بودند و یک مانع دیگر را نیز پشت سر گذاشتیم.
فشار، گرما و یک نمایش بزرگ
* سپس مقابل مکزیک در ورزشگاه مکزیکوسیتی قرار گرفتید. بازی کردن در آن ورزشگاه چه احساسی داشت؟
- فوقالعاده بود! چنین مسابقاتی زیاد پیش نمیآیند؛ بنابراین، وقتی فرصت پیدا میکنید در ورزشگاه آزتکا مقابل مکزیک بازی کنید، باید با تمام وجود آماده این چالش باشید. اگر برای چنین مسابقهای هیجانزده و آماده نشوید، دیگر فوتبال بازی کردن چه فایدهای دارد؟
سپس وقفهای در بازی ایجاد شد و باران بهشدت میبارید. درست مانند مسابقه مقابل کلمبیا در جام جهانی روسیه ۲۰۱۸، این هم یکی دیگر از آن مسابقههای پر فراز و نشیب بود.
* انگلیس در بخش زیادی از پیروزی سه بر دو مقابل مکزیک، با یک بازیکن کمتر بازی میکرد و تحت فشار شدیدی قرار داشت. بااینحال، شما در مهار توپهای ارسالی به محوطه جریمه عملکردی بینقص داشتید.
- تمام تمرکزم را روی دفاع عالی از دروازه گذاشتم. میخواستم پیشدستانه عمل کنم و در عین حال، جایگیری درستی داشته باشم تا بتوانم سانترها را جمع و مهارکنم.
بخش زیادی از این اتفاقات در نیمه دوم رخ داد؛ زمانی که ۱۰ نفره شده بودیم. آنها توپهای زیادی به محوطه جریمه میفرستادند و من فقط به این فکر میکردم که چگونه میتوانم بهترین عملکردم را ارائه دهم. از آن مسابقهها بود که احساس میکردم روز من است و همهچیز بهخوبی پیش میرود.
رکورد پیتر شیلتون؛ افتخاری فراتر از اعداد
* در مرحله یکچهارم نهایی مقابل نروژ، هجدهمین بازی خود در جام جهانی را انجام دادید و رکورد پیتر شیلتون را شکستید. این اتفاق چقدر برایتان غرورآفرین بود؟
- پیش از مسابقه، اصلا روی این موضوع تمرکز نداشتم. تمام فکر و ذکرم این بود که وظیفهام را انجام دهم و بهترین عملکرد ممکن را در آن بازی ارائه کنم، اما وقتی به گذشته نگاه میکنم، میبینم که شکستن این رکوردها، ثبت دستاوردهای تاریخی و افزایش تعداد بازیهای ملی، افتخاری باورنکردنی برای من است. فکر میکنم این اتفاق گواهی بر تلاش، سختکوشی و باوری است که به خودم داشتم تا به این اهداف برسم.
* مشابه دیدار مقابل جمهوری دموکراتیک کنگو، این بار هم انگلیس عقب افتاد ولی توانست به بازی برگردد. عبور از این شرایط چقدر دشوار بود؟
- باز هم مسابقهای بود که در آن بهعنوان تیم مدعی وارد زمین شدیم، اما حریف با نتیجه یک بر صفر پیش افتاد. ما همچنان به کوبیدن به صخره ادامه دادیم تا اینکه جود [بلینگام]قدم پیش گذاشت.
بازی به وقت اضافه کشید، دوباره پیش افتادیم و کنترل مسابقه را در اختیار گرفتیم ولی میدانستیم حریف تسلیم نخواهد شد. احتمالا این داغترین مسابقهای بود که در تمام دوران حرفهایام تجربه کردهام.
میخواهید با شدت و سرعت بالایی بازی کنید، اما گاهی شرایط مسابقه اجازه چنین کاری را نمیدهد. با اینحال، از این مرحله عبور کردیم و کاری را که باید انجام میدادیم، انجام دادیم.
هدف بزرگتر، قهرمانی در جام جهانی ۲۰۳۰
* انگلیس در نهایت در مرحله نیمهنهایی مقابل آرژانتین شکست خورد ولی با پیروزی در برابر فرانسه مدال برنز را به دست آورد. اینکه توانستید تورنمنت را با نتیجهای مثبت به پایان برسانید، چقدر اهمیت داشت؟
- پس از شکست ویرانگر مقابل آرژانتین، اینکه بهعنوان یک فرد و همچنین در قالب یک گروه دوباره خودتان را جمعوجور کنید، بسیار دشوار است؛ بهخصوص وقتی فقط سه روز بعد باید مقابل تیمی بازی کنید که قهرمان جام جهانی شده است؛ یعنی فرانسه.
اما آستینها را بالا میزنید، نشان تیم ملی را با افتخار و اشتیاق به سینه میزنید و دوباره به میدان میروید. کسب مدال برنز نشانه پیشرفت است. همه طلا میخواهند و هیچکس بهدنبال نقره یا برنز نیست ولی اکنون مسئله این است که چگونه میتوانیم این مدال برنز را به طلا تبدیل کنیم.
هنوز تشنه رقابت
* انگلیس در جام جهانی ۲۰۳۰ فرصت خواهد داشت تا به این هدف برسد. چقدر مصمم هستید که در آن رقابتها نیز دروازهبان شماره یک تیم ملی باشید؟
- صددرصد! آن زمان فقط ۳۶ سال خواهم داشت و تازه وارد دوران اوج خودم میشوم!
اما این یک هدف است. اهداف و معیارهایم را تعیین میکنم و هر روز، چه در تمرین و چه خارج از آن، به سختکوشی ادامه میدهم. با توجه به احساسی که دارم و شیوهای که تمرین میکنم، به دلایلی احساس میکنم در حال بهتر شدن هستم. شاید عجیب باشد ولی حس فوقالعادهای است.
این هم هدف دیگری است که برای خودم تعیین خواهم کرد و آمادهام تا پایان مسیر پیش بروم.
هدف بعدی دروازهبان انگلیس
* اکنون ۹۳ بازی ملی در کارنامه دارید. آیا رسیدن به مرز ۱۰۰ بازی ملی ذهن تان را مشغول کرده است؟
- این هدف بعدی من پیش از مسابقات یورو است. رسیدن به آن به این بستگی دارد که عملکردهای بسیار خوبی ارائه کنم، در هر اردویی که به آن دعوت میشوم سخت تمرین کنم و بهترین نسخه از خودم باشم.
باید بهترین همتیمی ممکن باشم، همان انرژیای را به تیم بیاورم که سرمربی از تکتک بازیکنان انتظار دارد و به ایجاد اتحاد و همدلی در گروه کمک کنم. باید کاری کنم که سرمربی برای انتخاب من دلیل کافی داشته باشد.
میخواهم به این شکل به صدمین بازی ملی برسم؛ نمیخواهم این رکورد صرفا به من داده شود. میخواهم با تلاش و سختکوشیای که به خرج میدهم، آن را به دست بیاورم و پاداش کارم را از همین راه بگیرم.
نمیتوانید لحظهای غافل شوید یا از شدت تلاش کم کنید. همیشه باید از محدودیتهای خود عبور کنید و به پیشرفت ادامه دهید. من هرگز دست از تلاش نخواهم کشید.
از سال ۲۰۱۷، زمانی که نخستین بازی ملیام را انجام دادم و مسیر منتهی به جام جهانی ۲۰۱۸ آغاز شد، همیشه رقابت وجود داشته است. هر بار که پیراهن انگلیس را بر تن کردهام، برای به دست آوردن جایگاهم رقابت کردهام. این موضوع نشاندهنده استانداردی است که برای خودم تعیین کردهام و کیفیت عملکردهایی است که ارائه دادهام.
*سید محمدطاهر شاهین